ปริหานธรรม อปริหานธรรม และอภิภายตนะ

ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงปริหานธรรม อปริหานธรรม และอภิภายตนะ ๖ แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังธรรมนั้น. ภิกษุทั้งหลาย ก็ปริหานธรรมเป็นอย่างไร คือ...

ที่เกิดของตัณหา และเหตุเกิดของอุปธิ

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่กัมมาสทัมมนิคมของชาวกุรุ ในกุรุชนบท ในที่นั้น พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย พวกภิกษุทูลรับพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคแล้ว พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย เมื่อพิจารณา ย่อมพิจารณาปัจจัยภายในบ้างหรือไม่. เมื่อพระองค์ถามอย่างนี้แล้ว...

นิวรณ์ ๕ คือ กองอกุศล สติปัฏฐาน ๔ คือ กองกุศล

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี … ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคได้ตรัสดังนี้ว่า ภิกษุทั้งหลาย เมื่อจะกล่าวว่ากองอกุศล จะกล่าวให้ถูก ต้องกล่าวถึงนิวรณ์ ๕...

อธิปไตย ๓ อย่าง เพื่อละอกุศล เจริญกุศล

ภิกษุทั้งหลาย อธิปไตย (ความเป็นใหญ่) ๓ อย่างเหล่านี้ ๓ อย่างอะไรบ้าง คือ ๑) อัตตาธิปไตย (ความมีตนเป็นใหญ่) ๒)...

สมัยที่เหมาะสม เพื่อการประพฤติพรหมจรรย์

ภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ย่อมกล่าวว่า โลกได้ขณะ[๑]จึงทำกิจ โลกได้ขณะจึงทำกิจ แต่เขาไม่รู้ขณะหรือไม่ใช่ขณะ ภิกษุทั้งหลาย กาลที่ไม่ใช่ขณะ ไม่ใช่สมัย...

ทำความเพียร เพื่อแข่งกับภัยในอนาคต

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เห็นภัยในอนาคต ๕ ประการเหล่านี้ ก็ควรที่จะเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีตนส่งไปแล้วในธรรมนั้น เพื่อถึงสิ่งที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุสิ่งที่ยังไม่ได้บรรลุ...

สัญญา ๗ ประการ (อนิจเจทุกขสัญญา)

ภิกษุทั้งหลาย สัญญา ๗ ประการเหล่านี้ อันภิกษุเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ...

เจริญอานาปานสติมาก เป็นเหตุให้ สติปัฏฐาน ๔, โพชฌงค์ ๗ และวิชชา-วิมุตติบริบูรณ์

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ปราสาทของอุบาสิกาวิสาขา มิคารมารดา ในวิหารบุพพาราม เขตนครสาวัตถี พร้อมด้วยพระสาวกผู้เป็นเถระมีชื่อเสียงหลายรูปด้วยกัน เช่น ท่านพระสารีบุตร ท่านพระมหาโมคคัลลานะ...

ความเกิดขึ้น และความดับไปของทุกข์ (๓)

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าบุคคลคิดถึงสิ่งใดอยู่ ดำริถึงสิ่งใดอยู่ และมีจิตฝังลงไปในสิ่งใดอยู่ สิ่งนั้นย่อมเป็นอารมณ์เพื่อการตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่ออารมณ์มีอยู่ ความตั้งขึ้นแห่งวิญญาณย่อมมี เมื่อวิญญาณนั้น ตั้งขึ้นแล้ว...

ความเกิดขึ้น และความดับไปของทุกข์ (๒)

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าบุคคลคิดถึงสิ่งใดอยู่ ดำริถึงสิ่งใดอยู่ และมีจิตฝังลงไป ในสิ่งใดอยู่ สิ่งนั้น ย่อมเป็นอารมณ์เพื่อการตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่ออารมณ์มีอยู่ ความตั้งขึ้นแห่งวิญญาณย่อมมี...