ต้องเพียรฝึก เพื่อให้เป็นผู้ได้ทั้งสมถะและวิปัสสนา

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกเหล่านี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพวกอะไรบ้าง คือ ๑) บุคคลบางคนในกรณีนี้ มีปกติได้ความสงบแห่งใจในภายใน...

อยู่ไม่ห่างจากฌาน

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าภิกษุซ่องเสพเมตตาจิต แม้ชั่วกาลเพียงลัดนิ้วมือ ภิกษุนี้เรากล่าวว่า อยู่ไม่ห่างจากฌาน ทำตามคำสอนของพระศาสดา ปฏิบัติตามโอวาท ไม่ฉันบิณฑบาตของชาวแว่นแคว้นเปล่า ก็จะกล่าวไปไย...

ต้องฝึกหัด และปฏิบัติไปทีละขั้น

… ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนโคหากินตามภูเขา เป็นโคโง่เขลา ไม่มีไหวพริบ ไม่รอบรู้ทิศทาง ไม่ฉลาดเพื่อจะเที่ยวไปตามภูเขาอันขรุขระ มันได้คิดว่า จะเที่ยวไปสู่ทิศทางที่ไม่เคยไป...

ธรรมที่ทำจิตให้อยู่ในอำนาจ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๗ ประการ ย่อมทำจิตให้อยู่ในอำนาจ และไม่อยู่ใต้อำนาจของจิต ธรรม ๗ ประการอะไรบ้าง คือ...

ลักษณะของผู้ที่มีกำลังในสมาธิ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการเหล่านี้ ย่อมเป็นผู้ไม่ควรเพื่อบรรลุความมีกำลังในสมาธิ ธรรม ๖ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้ ๑)...

ธรรม ๕ ประการเพื่อบรรลุสัมมาสมาธิ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมไม่ควรเพื่อบรรลุสัมมาสมาธิ ธรรม ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้ ๑)...

เหตุให้สมาธิเคลื่อน

… สาธุ สาธุ อนุรุทธะทั้งหลาย อนุรุทธะทั้งหลาย พวกเธอเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีตนส่งตนไปแล้ว (ในธรรม) อยู่อย่างนี้...

ความแตกต่างระหว่างปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ กับอริยสาวกผู้ได้สดับ เมื่อได้รับเวทนา

ภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ย่อมได้รับสุขเวทนาบ้าง ทุกขเวทนาบ้าง อทุกขมสุขเวทนาบ้าง แม้อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ก็ย่อมได้รับสุขเวทนาบ้าง ทุกขเวทนาบ้าง อทุกขมสุขเวทนาบ้าง ภิกษุทั้งหลาย...

เมื่อเจริญสมาธิแล้ว ย่อมรู้ได้ตามความเป็นจริง (๑)

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ในที่นั้น พระผู้มีพระภาคตรัสกับภิกษุทั้งหลายว่า ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย จงเจริญสมาธิเถิด ภิกษุผู้มีจิตตั้งมั่นแล้ว...

อินทรีย์ ๕ กับการลดหลั่นของความเป็นอริยบุคคล (๕)

ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง คือ สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์...