ธรรมะเพื่อกล่าวสอนอุบาสกผู้มีปัญญา ที่ป่วยหนัก
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิโครธาราม ใกล้พระนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ก็สมัยนั้น ภิกษุมากรูปกระทำจีวรกรรมของพระผู้มีพระภาคด้วยหวังว่า พระผู้มีพระภาคทรงทำจีวรสำเร็จแล้ว...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ นิโครธาราม ใกล้พระนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ก็สมัยนั้น ภิกษุมากรูปกระทำจีวรกรรมของพระผู้มีพระภาคด้วยหวังว่า พระผู้มีพระภาคทรงทำจีวรสำเร็จแล้ว...
ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษทิ้งแอกที่มีรูเดียว ลงไปในมหาสมุทร มีเต่าตาบอดตัวหนึ่งอยู่ในมหาสมุทรนั้น ล่วงไปทุกๆ ๑๐๐ ปี จึงจะผุดขึ้นมาสักครั้งหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอจะสำคัญความข้อนั้นว่าอย่างไร...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเสด็จจาริกไปในโกศลชนบทพร้อมด้วยภิกษุสงฆ์เป็นอันมาก เสด็จถึงพราหมณคามแห่งชาวโกศลชื่อ เวนาคปุระ พราหมณ์คหบดีชาวเวนาคปุระได้ยินข่าวมาว่า พระสมณโคดม บุตรของเจ้าศากยะ ทรงผนวชจากศากยสกุลแล้ว เสด็จมาถึงเวนาคปุระโดยลำดับ...
ภิกษุทั้งหลาย สมัยที่ไม่เหมาะสมในการทำความเพียร ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในกรณีนี้ เป็นคนแก่เฒ่า...
ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เห็นภัยในอนาคต ๕ ประการเหล่านี้ ก็ควรที่จะเป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีตนส่งไปแล้วในธรรมนั้น เพื่อถึงสิ่งที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุสิ่งที่ยังไม่ได้บรรลุ...
ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนมหาปฐพีนี้ มีน้ำท่วมถึงเป็นอันเดียวกันทั้งหมด บุรุษคนหนึ่ง ทิ้งแอกที่มีรูเดียว ลงไปในน้ำนั้น แอกนั้นถูกลมตะวันออกพัดให้ไปทางทิศตะวันตก ถูกลมตะวันตกพัดให้ไปทางทิศตะวันออก ถูกลมเหนือพัดให้ไปทางทิศใต้...
ภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ย่อมกล่าวว่า โลกได้ขณะจึง1ทำกิจ โลกได้ขณะจึงทำกิจ แต่เขาไม่รู้ขณะหรือไม่ใช่ขณะ ภิกษุทั้งหลาย กาลที่ไม่ใช่ขณะ ไม่ใช่สมัย...
ภิกษุทั้งหลาย สัตว์เหล่าใด ประพฤติสุจริตด้วยกาย ประพฤติสุจริตด้วยวาจา ประพฤติสุจริตด้วยใจ ในเวลาเช้า เวลาเช้าก็เป็นเวลาที่ดีของสัตว์เหล่านั้น. สัตว์เหล่าใด ประพฤติสุจริตด้วยกาย ประพฤติสุจริตด้วยวาจา...
ก็สมัยนั้น ท่านพระผัคคุณะอาพาธ มีทุกข์ เป็นไข้หนัก ครั้งนั้น ท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่งในที่สมควร ครั้นแล้วได้ทูลว่า ภันเต ท่านพระผัคคุณะอาพาธ...
ภิกษุทั้งหลาย สมาธิภาวนา ๔ ประการเหล่านี้ ๔ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) สมาธิภาวนาอันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อความอยู่เป็นสุขในปัจจุบันมีอยู่ ๒)...