หลักพิจารณาในการพูด

วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๔ เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต

ภิกษุทั้งหลาย วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๔ ประการ เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต เป็นวาจาไม่มีโทษ และวิญญูชนทั้งหลายไม่ติเตียน องค์ ๔...

ลักษณะการตอบปัญหาของตถาคต

…จุนทะ แม้หากว่าสิ่งที่เป็นอดีต อันไม่จริง ไม่แท้ และไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ตถาคตก็ไม่พยากรณ์ปัญหานั้น จุนทะ แม้หากว่าสิ่งที่เป็นอดีต อันจริง อันแท้...

ลักษณะการพูดของตถาคต

… ราชกุมาร ตถาคตรู้ชัดซึ่งวาจาใด อันไม่จริง ไม่แท้ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ และไม่เป็นที่รัก ไม่ที่ชอบใจของผู้อื่น ตถาคตย่อมไม่กล่าววาจานั้น. ตถาคตรู้ชัดซึ่งวาจาใด...

วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๔ เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต

ภิกษุทั้งหลาย วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๔ ประการ เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต เป็นวาจาไม่มีโทษ และวิญญูชนทั้งหลายไม่ติเตียน องค์ ๔...

ถ้อยคำดี ถ้อยคำชั่ว

ภิกษุทั้งหลาย ถ้อยคำของบุคคล ๕ จำพวก ย่อมเป็นถ้อยคำชั่ว เมื่อเทียบบุคคลกับบุคคล ถ้อยคำของบุคคล ๕ จำพวกอะไรบ้าง...

สิ่งที่ควรพูด สิ่งที่ไม่ควรพูด

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเวฬุวัน กลันทกนิวาปสถาน เขตพระนครราชคฤห์ ครั้งนั้น วัสการพราหมณ์ผู้เป็นมหาอำมาตย์ในแคว้นมคธ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันแล้วจึงนั่งในที่สมควร ครั้นแล้วได้ทูลพระผู้มีพระภาคว่า พระโคดมผู้เจริญ...

ผู้ไม่ถูกนินทา ไม่มีในโลก

อตุละ การนินทาหรือการสรรเสริญนี้มีมาแต่โบราณมิใช่มีเพียงวันนี้ คนย่อมนินทาแม้ผู้นั่งนิ่ง ย่อมนินทาแม้ผู้พูดมาก ย่อมนินทาแม้ผู้พูดพอประมาณ ผู้ไม่ถูกนินทาไม่มีในโลก บุรุษผู้ถูกนินทาโดยส่วนเดียว หรือถูกสรรเสริญโดยส่วนเดียวไม่มีแล้ว (ในอดีต)...

ผู้ที่รู้กาลอันสมควร ในกรณีนั้นๆ

ครั้งนั้น ปริพพาชกชื่อโปตลิยะ เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว จึงนั่งในที่สมควร ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามโปตลิยปริพพาชกว่า โปตลิยะ บุคคล ๔...

วิธีระงับความอาฆาต

ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการเหล่านี้ เป็นไปเพื่อระงับความอาฆาตซึ่งเกิดขึ้นแก่ภิกษุโดยประการทั้งปวง ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ความอาฆาตบังเกิดขึ้นในบุคคลใด พึงเจริญเมตตาในบุคคลนั้น ๒)...

วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๔ เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต

ภิกษุทั้งหลาย วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๔ ประการ เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต เป็นวาจาไม่มีโทษ และวิญญูชนทั้งหลายไม่ติเตียน องค์ ๔...