หลักพิจารณาในการพูด

วาจาของสะใภ้ใหม่

… ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนหญิงสะใภ้ใหม่ อันเขาเพิ่งนำมาชั่วคืนชั่ววัน ตลอดเวลาเท่านั้น ก็ยังมีความละอายและความเกรงกลัวที่ดำรงไว้ได้อย่างเข้มแข็ง ในแม่ผัวบ้าง ในพ่อผัวบ้าง ในสามีบ้าง...

วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๕ เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต

ภิกษุทั้งหลาย วาจาอันประกอบด้วยองค์ ๕ ประการ เป็นวาจาสุภาษิต ไม่เป็นวาจาทุพภาษิต เป็นวาจาไม่มีโทษ และวิญญูชนไม่ติเตียน องค์ ๕...

วิธีฝึกคนของพระพุทธเจ้า

ครั้งนั้น สารถีผู้ฝึกม้าชื่อเกสี เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ครั้นแล้วพระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามว่า เกสี ใครๆ ก็รู้กันดีว่า...

ถ้อยคำดี ถ้อยคำชั่ว

ภิกษุทั้งหลาย ถ้อยคำของบุคคล ๕ จำพวกย่อมเป็นถ้อยคำชั่ว เมื่อเทียบบุคคลกับบุคคล ถ้อยคำของบุคคล ๕ จำพวกอะไรบ้าง คือ ๑)...

หลักพิจารณาเรื่องการพูด

… ราหุล เธอปรารถนาจะทำกรรมใดด้วยวาจา พึงพิจารณากรรมนั้นก่อนว่า วจีกรรมที่เราปรารถนาจะกระทำนี้ เป็นไปเพื่อเบียดเบียนตนเอง เป็นไปเพื่อเบียดเบียนผู้อื่น เป็นไปเพื่อเบียดเบียนทั้งสองฝ่าย เป็นวจีกรรมที่เป็นอกุศล...

ผู้ถึงพร้อมด้วยทมะ และอุปสมะ

… ปุณณะ ก็เธออันเรากล่าวสอนด้วยโอวาทโดยย่อนี้แล้ว จักไปอยู่ในชนบทไหน. ภันเต ข้าพระองค์อันพระผู้มีพระภาคทรงสั่งสอนด้วยโอวาทโดยย่อนี้แล้ว มีชนบทชื่อสุนาปรันตะ เป็นที่ที่ข้าพระองค์จักไปอยู่. ปุณณะ พวกมนุษย์ชาวสุนาปรันตชนบทเป็นคนดุร้ายนัก พวกมนุษย์ชาวสุนาปรันตชนบทเป็นคนหยาบคายนัก...

ธรรม ๔ ประการ ทำให้เป็นคนพาล หรือบัณฑิต

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ จัดเป็นคนพาล เป็นคนไม่ฉลาด เป็นอสัปบุรุษ ย่อมบริหารตนให้ถูกกำจัด ให้ถูกทำลาย...