สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน เขตเมืองเวสาลี ครั้งนั้น ภิกษุวัชชีบุตรรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้วนั่งในที่สมควร ครั้นแล้วทูลขึ้นว่า ภันเต สิกขาบท ๑๕๐...
ภิกษุทั้งหลาย หากว่าภิกษุไม่เป็นผู้ฉลาดในวาระจิตของผู้อื่น เมื่อเป็นอย่างนั้น ภิกษุนั้น พึงศึกษาอย่างนี้ว่า เราจักเป็นผู้ฉลาดในวาระจิตของตน ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล. ภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นผู้ฉลาดในวาระจิตของตนเป็นอย่างไร ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนสตรีหรือบุรุษที่เป็นชายหนุ่มหรือเป็นหญิงสาว...
… จุนทะ เรากล่าวว่าแม้จิตตุปบาท[๒] ก็มีอุปการะมากในกุศลธรรมทั้งหลาย ไม่จำเป็นต้องกล่าวถึงการกระทำด้วยกายและการพูดด้วยวาจา เพราะเหตุนั้นในเรื่องนี้ เธอทั้งหลายควรทำความคิดให้เกิดขึ้นว่า เมื่อผู้อื่นเบียดเบียน...
ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอปริหานิยธรรม ๖ ประการ แก่เธอทั้งหลาย พวกเธอจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว ภิกษุทั้งหลาย อปริหานิยธรรม...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่วิหารชื่อโปกขรณีย์ ใกล้หมู่บ้านสามคาม แคว้นสักกะ ครั้งนั้น เมื่อปฐมยามผ่านไป เทวดาตนหนึ่ง มีวรรณะงามยิ่งนัก ยังโปกขรณีย์วิหารทั้งสิ้นให้สว่างไสว แล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ...
ภิกษุทั้งหลาย ความบริสุทธิ์แห่งทักษิณา1 ๔ ประการหล่านี้ ๔ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ทักษิณาที่บริสุทธิ์ฝ่ายทายก (ผู้ให้)...
เทวดาทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า บุคคลให้อะไรชื่อว่าให้กำลัง ให้อะไรชื่อว่าให้วรรณะ ให้อะไรชื่อว่าให้ความสุข ให้อะไรชื่อว่าให้จักษุ และบุคคลเช่นไรชื่อว่าให้ทุกสิ่งทุกอย่าง ข้าพระองค์ทูลถาม ขอพระองค์ตรัสบอกแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด. พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า บุคคลให้อาหารชื่อว่าให้กำลัง...
ภิกษุทั้งหลาย กาลทาน (ให้ทานตามกาล) ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ให้ทานแก่ผู้มาสู่ถิ่นของตน ๒) ให้ทานแก่ผู้เตรียมจะไป ๓)...
ภิกษุทั้งหลาย สัปปุริสทาน ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ให้ทานด้วยความศรัทธา ๒) ให้ทานด้วยความเคารพ ๓) ให้ทานตามกาลอันควร ๔)...
ครั้งนั้น ปริพาชกผู้วัจฉโคตรได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว ได้นั่งลงในที่สมควร ครั้นแล้วได้ทูลว่า ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ข้าพระองค์ได้ฟังมาว่า พระสมณโคดมได้กล่าวว่า พึงให้ทานแก่เราเท่านั้น ไม่ควรให้ทานแก่ชนเหล่าอื่น พึงให้ทานแก่สาวกของเราเท่านั้น...
