ธรรมวันปีใหม่

ภิกษุทั้งหลาย ข้อสอบทาน ๑๐ ประการเหล่านี้ เป็นสิ่งที่บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ๑๐ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ ว่า บัดนี้เรามีเพศต่างจากคฤหัสถ์แล้ว. ๒) บรรพชิตควรพิจารณาเนืองๆ... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำคงคา เขตอยุชฌบุรี ในที่นั้นพระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาแล้วตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนแม่น้ำคงคานี้ไหลพากลุ่มฟองอากาศก้อนใหญ่มา บุรุษผู้มีตาดีเห็นกลุ่มฟองอากาศนั้นแล้ว ย่อมเพ่งพิจารณาโดยแยบคาย เมื่อบุรุษนั้นเห็นอยู่ เพ่งพิจารณาโดยแยบคายอยู่ กลุ่มฟองอากาศนั้นย่อมปรากฏเป็นของว่าง เป็นของเปล่า เป็นของหาแก่นสารไม่ได้เลย ก็แก่นสารในกลุ่มฟองอากาศนั้น จะพึงมีได้อย่างไร. ภิกษุทั้งหลาย ฉันใดก็ฉันนั้น... read more

ครั้งนั้นแล ท่านพระมิคชาละเข้าไปเฝ้า พระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควร ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ภันเต ที่พระองค์กล่าว่า ผู้มีการอยู่อย่างอยู่ผู้เดียว ผู้มีการอยู่อย่างอยู่ผู้เดียว ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ... read more

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ จัดเป็นคนพาล เป็นคนไม่ฉลาด เป็นอสัปบุรุษ ย่อมบริหารตนให้ถูกกำจัด ให้ถูกทำลาย เป็นผู้ประกอบด้วยโทษ ผู้รู้ติเตียน และย่อมประสบสิ่งไม่ใช่บุญเป็นอันมาก ธรรม... read more

ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศล เสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับในเวลากลางวัน ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้ว ประทับนั่งในที่สมควร. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกะพระเจ้าปเสนทิโกศลผู้ประทับนั่งในที่สมควรว่า เชิญเถิดมหาราช ท่านเสด็จมาจากไหนแต่ยังวัน. พระเจ้าปเสนทิโกศลกราบทูลว่า ภันเต คหบดีผู้เป็นเศรษฐีในพระนครสาวัตถีนี้ กระทำกาละแล้ว ข้าพระองค์ให้ขนทรัพย์สมบัติอันไม่มีบุตรรับมรดกนั้น มาไว้ในพระราชวังแล้วก็มาเฝ้า... read more

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี … ที่นั้น พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย อุปาทานขันธ์ ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) อุปาทานขันธ์ คือ... read more

ภิกษุทั้งหลาย ความเพียร ๒ ประการเหล่านี้ เป็นสิ่งที่ทำได้ยากในโลก ๒ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ฝ่ายคฤหัสถ์ผู้ครองเรือน ต้องใช้ความเพียร เพื่อให้ได้เครื่องนุ่งห่ม อาหาร ที่อยู่อาศัย... read more

ภันเต ที่กล่าวกันว่า ภิกษุธรรมกถึก ภิกษุธรรมกถึก ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ ภิกษุจึงเป็นธรรมกถึก. ภิกษุ ถ้าภิกษุแสดงธรรมเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับไม่เหลือแห่งชราและมรณะ ควรจะกล่าวว่า ภิกษุธรรมกถึก ภิกษุ... read more

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี สมัยนั้น ภิกษุจำนวนมากกระทำจีวรกรรมเพื่อพระผู้มีพระภาค ด้วยหวังว่า พระผู้มีพระภาคมีจีวรสำเร็จแล้ว อีก ๓ เดือน ก็จักเสด็จจาริกไป. สมัยนั้น พวกช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและปุราณะอาศัยอยู่ในหมู่บ้านส่วยชื่อสาธุกะด้วยกรณียกิจบางอย่าง พวกเขาได้ทราบข่าวว่า ภิกษุจำนวนมากกระทำจีวรกรรมเพื่อพระผู้มีพระภาค ด้วยหวังว่า... read more

ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวความสิ้นไปแห่งอาสวะทั้งหลาย เพราะอาศัยปฐมฌาณบ้าง ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวความสิ้นไปแห่งอาสวะทั้งหลาย เพราะอาศัยทุติยฌานบ้าง … เพราะอาศัยตติยฌาณบ้าง … เพราะอาศัยจตุตถฌานบ้าง … เพราะอาศัยอากาสานัญจายตนะบ้าง …... read more