บ้านสวนธัมมะ

ธรรมะในสวนหลังบ้าน

มหาปเทส ๔ (๒)

… ก็โดยสมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายเกิดความยำเกรงในข้อบัญญัติบบางอย่างว่าสิ่งใดหนอ สิ่งใดหนอพระผู้มีพระภาคทรงอนุญาตไว้ สิ่งใดหนอไม่ทรงอนุญาตไว้ จึงทูลเรื่องนี้แด่พระผู้มีพระภาค พระผู้มีพระภาคว่า ๑) ภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดที่เราไม่ได้ห้ามไว้ว่า สิ่งนี้ไม่ควร...

มหาปเทส ๔ (๑) [หลักพิจารณาว่า สิ่งที่ได้ฟังมา เป็นธรรม เป็นวินัยหรือไม่]

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่อานันทเจดีย์ เขตโภคนคร … พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงมหาปเทส ๔ ประการเหล่านี้1 เธอทั้งหลายจงฟัง...

หลักพิจารณาว่าเป็นธรรมเป็นวินัยหรือไม่ (๒)

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน เขตพระนครเวสาลี ครั้งนั้น พระนางมหาปชาบดีโคตมีเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วประทับยืนในที่สมควร ครั้นแล้วได้ทูลว่า สาธุ ภันเต...

หลักพิจารณาว่าเป็นธรรมเป็นวินัยหรือไม่ (๑)

ครั้งนั้น ท่านพระอุบาลีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่งในที่สมควร ครั้นแล้วได้ทูลว่า สาธุ ภันเต ขอพระผู้มีพระภาคโปรดแสดงธรรมโดยย่อแก่ข้าพระองค์ เมื่อข้าพระองค์ได้ฟังแล้ว จะพึงเป็นผู้หลีกออกจากหมู่อยู่ผู้เดียว...

พระพุทธเจ้า แสดงธรรมะแก่ท่านอัสสชิ ที่ป่วยหนัก

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเวฬุวัน กลันทกนิวาปสถาน เขตพระนครราชคฤห์ ก็สมัยนั้น ท่านพระอัสสชิป่วย ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก พักอยู่ที่อารามของกัสสปเศรษฐี ครั้งนั้น ท่านพระอัสสชิเรียกภิกษุผู้อุปัฏฐากทั้งหลายมาแล้วกล่าวว่า...

อานิสงส์การเจริญอานาปานสติ

ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธิ อันบุคคลเจริญ กระทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลใหญ่ มีอานิสงส์ใหญ่ ก็อานาปานสติสมาธิ อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้วอย่างไร...

ความแตกต่างระหว่างปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ กับอริยสาวกผู้ได้สดับ เมื่อได้รับเวทนา

ภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับ ย่อมได้รับสุขเวทนาบ้าง ทุกขเวทนาบ้าง อทุกขมสุขเวทนาบ้าง แม้อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ก็ย่อมได้รับสุขเวทนาบ้าง ทุกขเวทนาบ้าง อทุกขมสุขเวทนาบ้าง ภิกษุทั้งหลาย...

ให้เป็นผู้มีสติ มีสัมปชัญญะ เมื่อรอคอยการตาย

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน เขตเมืองเวสาลี ครั้งนั้นเป็นเวลาเย็น พระผู้มีพระภาคเสด็จออกจากที่หลีกเร้น เสด็จเข้าไปยังศาลาภิกษุไข้ แล้วประทับนั่งบนอาสนะที่ปูลาดไว้ ครั้นแล้วตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย...

เวทนามี ๑๐๘ (๑)

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ครั้งนั้น ช่างไม้ชื่อปัญจกังคะ เข้าไปหาท่านพระอุทายี อภิวาทท่านพระอุทายีแล้วนั่งในที่สมควร. ช่างไม้ชื่อปัญจกังคะนั่งในที่สมควรแล้ว ได้กล่าวกับท่านพระอุทายีว่า ภันเตอุทายี...

เวทนามี ๑๐๘ (๒)

ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมปริยายซึ่งมีปริยาย ๑๐๘ แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังธรรมปริยายนั้น ภิกษุทั้งหลาย ก็ธรรมปริยายซึ่งมีปริยาย ๑๐๘ เป็นอย่างไร คือ ภิกษุทั้งหลาย...