บ้านสวนธัมมะ

ธรรมะในสวนหลังบ้าน

บุคคล ๔ จำพวก (ได้ความสงบใจ ได้ความเห็นแจ้งในธรรม)

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกเหล่านี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพวกอะไรบ้าง คือ ๑) บุคคลบางคนในกรณีนี้ มีปกติได้ความสงบแห่งใจในภายใน...

เห็นอัสสาทะ ทุกข์เกิด เห็นอาทีนวะ ทุกข์ดับ (๒)

ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุเห็นอัสสาทะเนืองๆ ในธรรมทั้งหลายอันเป็นที่ตั้งแห่งสัญโญชน์อยู่ ตัณหาย่อมเจริญขึ้น เพราะมีตัณหาเป็นปัจจัย จึงมีอุปาทาน เพราะมีอุปาทานเป็นปัจจัย จึงมีภพ เพราะมีภพเป็นปัจจัย...

อวิชชา-วิชชา (๑)

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ … ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า ภันเต ที่กล่าวกันว่า อวิชชา อวิชชา ดังนี้ ภันเต ก็อวิชชานั้นเป็นอย่างไร...

คนเรารู้ได้ทีละความรู้สึก

อัคคิเวสสนะ เวทนา ๓ อย่างเหล่านี้ คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา อทุกขมสุขเวทนา. อัคคิเวสสนะ สมัยใดได้เสวยสุขเวทนา ในสมัยนั้นไม่ได้เสวยทุกขเวทนา ไม่ได้เสวยอทุกขมสุขเวทนา...

ปฏิปทา ๔ ประการ (๒)

ภิกษุทั้งหลาย ปฏิปทา ๔ ประการ เหล่านี้มีอยู่ ๔ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ปฏิบัติเป็นทุกข์ รู้ได้ช้า...

ธรรมที่ควรกำหนดรู้ ควรละ ควรทำให้เจริญ ควรทำให้แจ้ง (๑)

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย … แล้วได้ตรัสดังนี้ว่า.  ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมอันเกี่ยวกับมหาสฬายตนะแก่เธอทั้งหลาย...

วิธีแก้ง่วง

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ป่าเภสกลามิคทายวัน เขตสุงสุมารคีรนคร แคว้นภัคคะ ก็สมัยนั้น ท่านมหาโมคคัลลานะนั่งโงกง่วงอยู่ ณ บ้านกัลลวาลมุตตคาม...

ม้าอาชาไนยตัวเจริญ บุรุษอาชาไนยผู้เจริญ

ภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวเจริญ ๔ จำพวกเหล่านี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพวกอะไรบ้าง คือ  ภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวเจริญบางตัวในกรณีนี้ พอเห็นเงาปฏักเข้าก็ย่อมสลด...

เห็นอัสสาทะ เห็นอาทีนวะ ในธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งอุปาทาน

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล … พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย...

ผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย (๒)

ภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว มีเต่าตัวหนึ่ง เที่ยวหากินตามริมฝั่งแม่น้ำน้อยแห่งหนึ่งในตอนเย็น สุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่ง ก็ได้เที่ยวหากินตามริมแม่น้ำน้อยแห่งหนึ่งในตอนเย็นเช่นเดียวกัน ภิกษุทั้งหลาย เต่าตัวนี้ได้เห็นสุนัขจิ้งจอกซึ่งเที่ยวหากินแต่ไกล ครั้นแล้ว จึงหดอวัยวะทั้งหลาย...