บ้านสวนธัมมะ

ธรรมะในสวนหลังบ้าน

อัสสาทะ อาทีนวะ และนิสสรณะของขันธ์ ๕

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ครั้งก่อนแต่การตรัสรู้ เมื่อเรายังไม่ได้ตรัสรู้ ยังเป็นโพธิสัตว์อยู่ ได้มีความคิดอย่างนี้ว่า อะไรเป็นคุณ (อัสสาทะ) ของรูป อะไรเป็นโทษ...

ความต่างกันระหว่าง พระโสดาบันกับพระอรหันต์ (๑)

ภิกษุทั้งหลาย อุปาทานขันธ์1 ๕ เหล่านี้ ๕ อย่างอะไรบ้าง คือ ๑) อุปาทานขันธ์ คือ...

อุปมาของขันธ์ ๕

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำคงคา เขตอยุชฌบุรี ในที่นั้นพระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาแล้วตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนแม่น้ำคงคานี้ไหลพากลุ่มฟองอากาศก้อนใหญ่มา บุรุษผู้มีตาดีเห็นกลุ่มฟองอากาศนั้นแล้ว ย่อมเพ่งพิจารณาโดยแยบคาย เมื่อบุรุษนั้นเห็นอยู่ เพ่งพิจารณาโดยแยบคายอยู่ กลุ่มฟองอากาศนั้นย่อมปรากฏเป็นของว่าง เป็นของเปล่า เป็นของหาแก่นสารไม่ได้เลย...

เหตุที่เรียกว่ารูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ

ภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง เมื่อระลึก ย่อมระลึกถึงชาติก่อนได้เป็นอันมาก สมณะหรือพราหมณ์ทั้งหมดนั้น ก็ย่อมระลึกถึงอุปาทานขันธ์ ๕ หรือขันธ์ใดขันธ์หนึ่งแห่งอุปาทานขันธ์ อุปาทานขันธ์ ๕...

ขันธ์ ๕ คืออะไร ความเกิดขึ้น และความดับไปของขันธ์ ๕ เป็นอย่างไร

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี … ที่นั้น พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย อุปาทานขันธ์ ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง...

เหตุของความเกียจคร้าน และเหตุของการปรารภความเพียร

ภิกษุทั้งหลาย กุสีตวัตถุ (เหตุของความเกียจคร้าน) ๘ ประการเหล่านี้ ๘ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในกรณีนี้ การงานที่จะต้องทำมีอยู่...

เหตุการณ์สำคัญ ในช่วงฤดูบานแห่งดอกโกมุท

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ปราสาทของอุบาสิกาวิสาขา มิคารมารดา ในวิหารบุพพาราม เขตนครสาวัตถี พร้อมด้วยพระสาวกผู้เป็นเถระมีชื่อเสียงหลายรูปด้วยกัน เช่น ท่านพระสารีบุตร ท่านพระมหาโมคคัลลานะ...

วันพระ (27/11/2023)

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลเมื่อรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งตา โดยความเป็นของไม่เที่ยง ย่อมละสังโยชน์ได้ บุคคลเมื่อรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งรูปทั้งหลาย … ซึ่งจักษุวิญญาณ … ซึ่งจักษุสัมผัส …...

ผู้เป็นธรรมกถึก และผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม (๑)

ภันเต ที่กล่าวกันว่า ภิกษุธรรมกถึก ภิกษุธรรมกถึก ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ ภิกษุจึงเป็นธรรมกถึก. ภิกษุ ถ้าภิกษุแสดงธรรมเพื่อความเบื่อหน่าย...

ผู้เป็นธรรมกถึก และผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม (๒)

ผู้เป็นธรรมกถึก และผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม (๒.๑) เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ภิกษุรูปนั้นนั่งในที่สมควรแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ภันเต ที่กล่าวกันว่า ภิกษุธรรมกถึก ภิกษุธรรมกถึก ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ...