ภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละสิ่งนั้นเสีย สิ่งนั้นอันเธอทั้งหลายละได้แล้ว จักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข ภิกษุทั้งหลาย อะไรเล่าไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย. ภิกษุทั้งหลาย ตาไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละมันเสีย...
พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ... พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงปฏิจจสมุปบาท และปฏิจจสมุปปันนธรรม แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังธรรมนั้น...
ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมที่เป็นคู่กันแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง ก็อะไรเล่าชื่อว่าธรรมที่เป็นคู่กัน คือ ตากับรูป หูกับเสียง จมูกับกลิ่น ลิ้นกับรส กายกับโผฏฐัพพะ ใจกับธรรม ภิกษุทั้งหลาย นี้เรากล่าวว่าธรรมที่เป็นคู่กัน. ภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดจะกล่าวอย่างนี้ว่า ข้าพเจ้าจะยกเลิกธรรมที่เป็นคู่กันนั้น แล้วบัญญัติธรรมที่เป็นคู่กันอย่างอื่นแทน...
ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ฝึกฝนในอธิจิต ควรกระทำไว้ในใจถึงนิมิต ๕ ประการ ตามเวลาอันสมควร นิมิต ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุทั้งหลาย...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่คิญชกาวาส1 (มหาปราสาทที่สร้างด้วยอิฐ) ใกล้บ้านญาติกะ2 ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคทรงหลีกเร้นอยู่ในที่สงัด ได้กล่าวธรรมปริยายนี้ (ตามลำพัง)...
ครั้งนั้น เมื่อปฐมยามผ่านไปแล้ว เทวบุตรนามว่าตายนะ ผู้เป็นเจ้าลัทธิมาแต่ก่อน มีวรรณอันงามยิ่งนัก ทำวิหารเชตวันทั้งสิ้นให้สว่าง ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ครั้นแล้ว ก็อภิวาทพระผู้มีพระภาค...
ภิกษุทั้งหลาย กายคตาสติ อันบุคคลเสพแล้ว ทำให้เจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่อาศัยได้ ประพฤติสั่งสมเนืองๆ ปรารภสม่ำเสมอดีแล้ว...
ภิกษุทั้งหลาย กายคตาสติอันผู้ใดผู้หนึ่งเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว กุศลธรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็นไปในส่วนวิชชา ย่อมหยั่งลงในภายในของผู้นั้น ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนมหาสมุทรอันผู้ใดผู้หนึ่งถูกต้องด้วยใจแล้ว แม่น้ำน้อยสายใดสายหนึ่งซึ่งไหลไปสู่สมุทร ย่อมหยั่งลงในภายในของผู้นั้น. ภิกษุทั้งหลาย...
ภิกษุทั้งหลาย สิกขา ๓ อย่างเหล่านี้ สิกขา ๓ อย่างอะไรบ้าง คือ อธิศีลสิกขา อธิจิตตสิกขา...
ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออินทรียสังวรไม่มี ศีลของผู้มีอินทรีย์สังวรวิบัติ ก็ขาดที่ตั้งอาศัย เมื่อศีลไม่มี สัมมาสมาธิของผู้มีศีลวิบัติ ก็ขาดที่ตั้งอาศัย เมื่อสัมมาสมาธิไม่มี ยถาภูตญาณทัสนะของผู้มีสัมมาสมาธิวิบัติ ก็ขาดที่ตั้งอาศัย เมื่อยถาภูตญาณทัสนะไม่มี นิพพิทาวิราคะของผู้มียถาภูตญาณทัสนะวิบัติ...
