ธรรมะวันพระ (28/03/2025)

เมื่อใด ธรรมทั้งหลายย่อมปรากฏแก่พราหมณ์ (ผู้ปฏิบัติเพื่อหมดบาป) ผู้มีความเพียร เพ่งเผากิเลสอยู่. เมื่อนั้น ความสงสัยทั้งปวงของพราหมณ์นั้น ย่อมสิ้นไป เพราะรู้แจ้งธรรมพร้อมทั้งเหตุ ดังนี้." -บาลี อุ. ขุ. 25/74/38. read more

… เพราะไม่มีการทำให้เจริญ เพราะไม่มีการกระทำให้มาก ซึ่งสติปัฏฐานทั้ง ๔ ในเมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว สัทธรรมย่อมไม่ตั้งอยู่นาน   … แต่เพราะมีการกระทำให้เจริญ เพราะมีการกระทำให้มาก ซึ่งสติปัฏฐานทั้ง ๔ ในเมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว... read more

… อานนท์ เราได้กล่าวเตือนไว้ก่อนแล้วมิใช่หรือว่า ความเป็นต่าง ๆ ความพลัดพราก ความเป็นอย่างอื่น จากของรักของชอบใจทั้งสิ้น ย่อมมี   ข้อนั้นจักได้มาแต่ไหนเล่า สิ่งใดเกิดขึ้นแล้ว เป็นแล้ว อันปัจจัยปรุงแต่งแล้ว... read more

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากรูปธาตุ ก็เป็นจิตที่หลุดพ้นแล้วจากอาสวะทั้งหลายเพราะไม่มีอุปาทาน.   ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากเวทนาธาตุ … ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากสัญญาธาตุ … ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากสังขารธาตุ …   ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากวิญญาณธาตุ ก็เป็นจิตที่หลุดพ้นแล้วจากอาสวะทั้งหลายเพราะไม่มีอุปาทาน.   เพราะจิตหลุดพ้นแล้ว จิตจึงดำรงอยู่ เพราะดำรงอยู่ จึงยินดีพร้อม เพราะยินดีพร้อม จึงไม่หวาดสะดุ้ง เมื่อไม่หวาดสะดุ้ง ย่อมปรินิพพานเฉพาะตนนั่นเทียว ภิกษุนั้น ย่อมรู้ชัดว่า... read more

ภิกษุผู้ดำรงอยู่ในศีล สำรวมในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้ประมาณในโภชนะ และย่อมประกอบเนืองๆ ซึ่งความเพียรเป็นเครื่องตื่นอยู่.   ภิกษุผู้มีปกติทำความเพียรอยู่อย่างนี้ ไม่เกียจคร้านตลอดทั้งกลางวันและกลางคืน บำเพ็ญกุศลธรรมเพื่อถึงความเกษมจากโยคะ.   ภิกษุผู้ยินดีในความไม่ประมาท หรือมีปกติเห็นภัยในความประมาท เป็นผู้ไม่อาจถึงความเสื่อม ชื่อว่าอยู่ใกล้นิพพานทีเดียว.”   -บาลี จตุกฺก. อํ. 21/52/37. read more

… ข้อที่เรากล่าวดังนี้ว่า สารีบุตร เรากล่าวรูปที่รู้ได้ด้วยตาไว้ ๒ อย่าง คือ ที่ควรเสพ และที่ไม่ควรเสพนั้น เราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว.   สารีบุตร เมื่อเสพรูปที่รู้ได้ด้วยตาเช่นใด อกุศลธรรมย่อมเจริญยิ่ง... read more

ภิกษุทั้งหลาย ส่วนสุด ๒ อย่างนี้อันบรรพชิตไม่ควรเสพ คือ การประกอบตนให้พัวพันด้วยกามสุขในกามทั้งหลาย (กามสุขัลลิกานุโยค) เป็นธรรมอันเลว เป็นของชาวบ้านเป็นของปุถุชน ไม่ใช่ของพระอริยะ ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ และการประกอบเพียรในการทรมานตนให้ลำบาก... read more

คนมีบุตร ย่อมศร้าโศกเพราะบุตรทั้งหลาย คนมีโค ย่อมเศร้าโศกเพราะโคทั้งหลายเหมือนกัน   เพราะอุปธิทั้งหลายเป็นเหตุให้นรชนเศร้าโศก ดังนั้น ผู้ที่ไร้อุปธิจึงไม่เศร้าโศก."   -บาลี สคาถ. สํ. 15/157/439. read more

สัตว์โลกนี้ เกิดความเดือดร้อนแล้ว มีผัสสะบังหน้า ย่อมกล่าวซึ่งโรคนั้น โดยความเป็นตัวเป็นตน.   เขาสำคัญสิ่งใด โดยความเป็นประการใด แต่สิ่งนั้นย่อมเป็นโดยประการอื่น จากที่เขาสำคัญนั้น.   สัตว์โลกติดข้องอยู่ในภพ ถูกภพบังหน้าแล้ว มีภพโดยความเป็นอย่างอื่น จึงได้เพลิดเพลินยิ่งนักในภพนั้น.   เขาเพลิดเพลินยิ่งนักในสิ่งใด สิ่งนั้นเป็นภัย... read more

คนจะแย่งชิง (ผู้อื่น) ได้ ก็ชั่วขณะที่การแย่งชิงนั้นจะพอเป็นไปได้ แต่เมื่อใด ผู้อื่นมาแย่งชิงบ้าง เมื่อนั้น ผู้ที่แย่งชิงนั้น ย่อมถูกเขาแย่งชิงกลับคืน.   หากว่าบาปยังไม่ให้ผลเพียงใด คนพาลย่อมสำคัญบาป ว่าเป็นของดีเพียงนั้น แต่เมื่อใดบาปให้ผล เมื่อนั้น คนพาลย่อมประสบความทุกข์.   ผู้ฆ่าย่อมได้รับการฆ่าตอบ... read more