ธรรมะวันพระ (28/03/2025)

ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนเรือเดินสมุทรที่ผูกด้วยเครื่องผูก คือ หวาย แช่อยู่ในน้ำตลอด ๖ เดือน ถึงฤดูหนาวเขายก (เรือนั้น) ขึ้นบก เครื่องผูกถูกต้องลมและแดดแล้ว อันฝนตกรดแล้ว... read more

ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมือทั้งหลายมีอยู่ การจับและการวางก็ปรากฏ เมื่อเท้าทั้งหลายมีอยู่ การก้าวไปและการถอยกลับก็ปรากฏ  เมื่อข้อทั้งหลายมีอยู่ การงอเข้าและการเหยียดออกก็ปรากฏ  เมื่อท้องมีอยู่ ความหิวและความกระหายก็ปรากฏ. ภิกษุทั้งหลาย ฉันใดก็ฉันนั้น เมื่อตามีอยู่ สุขและทุกข์อันเป็นภายในย่อมเกิดขึ้น เพราะจักขุสัมผัสเป็นปัจจัย  เมื่อหูมีอยู่ สุขและทุกข์อันเป็นภายในย่อมเกิดขึ้น เพราะโสตสัมผัสเป็นปัจจัย  เมื่อจมูกมีอยู่... read more

ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า นิพพานเป็นสิ่งที่ยอดยิ่ง ผู้ทำร้ายผู้อื่น ผู้เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะเลย. การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม การทำจิตของตนให้ผ่องใส นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย. การไม่กล่าวร้าย การไม่ทำร้าย ความสำรวมในปาติโมกข์ ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะ การอยู่ในเสนาสนะที่สงัด การประกอบความเพียรในอธิจิต นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.” -บาลี มหา. ที. 10/56/54. read more

… ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนฝุ่นธุลีฟุ้งขึ้น แห่งเดือนสุดท้ายของฤดูร้อน ฝนหนักที่ผิดฤดูตกลงมาย่อมทำฝุ่นธุลีเหล่านั้นให้อันตรธานไป ให้รำงับไปได้ โดยควรแก่ฐานะ ข้อนี้ฉันใด.   ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธิ อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ก็เป็นของระงับ... read more

ภิกษุทั้งหลาย พระอรหันตสัมมาสัมพุทธะทั้งหลายเหล่าใด ได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริงไปแล้ว ในกาลอันเป็นอดีต ท่านเหล่านั้นทั้งหมด ได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริง ซึ่งอริยสัจ ๔ ประการ.   ภิกษุทั้งหลาย พระอรหันตสัมมาสัมพุทธะทั้งหลายเหล่าใด จักได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริง ในกาลอันเป็นอนาคต ท่านเหล่านั้นทั้งหมด ก็จักได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริง... read more

พวกคนพาลผู้ด้อยปัญญา ย่อมประกอบเนืองๆ ซึ่งความประมาท ส่วนผู้มีปัญญาย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ เหมือนบุคคลรักษาทรัพย์อันประเสริฐไว้.   ท่านทั้งหลายอย่าประกอบเนืองๆ ซึ่งความประมาท อย่าประกอบเนืองๆ ซึ่งความเชยชิดด้วยอำนาจความยินดีในกาม เพราะว่าคนที่ไม่ประมาทแล้วเพ่งพินิจอยู่ ย่อมบรรลุถึงบรมสุขได้.”   -บาลี สํ. สคาถ.... read more

ภิกษุทั้งหลาย ฐานะ ๕ ประการเหล่านี้ อันสมณะ พราหมณ์ เทวดา มาร พรหม หรือใครๆ ในโลก ไม่พึงได้ตามปรารถนา... read more

… ภิกษุทั้งหลาย ก็บัดนี้แล เวปุลลบรรพตนี้มีชื่อว่าเวปุลละทีเดียว ก็บัดนี้หมู่มนุษย์เหล่านี้มีชื่อว่ามาคธะ หมู่มนุษย์ชื่อมาคธะมีอายุเพียงน้อยนิด ผู้ใดมีชีวิตอยู่นาน ผู้นั้นมีอายุเพียงร้อยปี น้อยกว่าก็มี เกินกว่าก็มี หมู่มนุษย์ชื่อมาคธะขึ้นเวปุลลบรรพตเพียงครู่เดียว ลงก็เพียงครู่เดียว และบัดนี้ พระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นี้ เสด็จอุบัติขึ้นแล้วในโลก... read more

ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า นิพพานเป็นสิ่งที่ยอดยิ่ง ผู้ทำร้ายผู้อื่น ผู้เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะเลย.   การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม การทำจิตของตนให้ผ่องใส นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.   การไม่กล่าวร้าย การไม่ทำร้าย ความสำรวมในปาติโมกข์ ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะ การอยู่ในเสนาสนะที่สงัด การประกอบความเพียรในอธิจิต นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.”   -บาลี ที. มหา. 10/56/54. read more

ถ้าบุคคลแม้มีสุตะน้อย ไม่ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมติเตียนเขาทั้ง ๒ ส่วน คือ ทั้งโดยศีลและโดยสุตะ.   ถ้าบุคคลแม้มีสุตะน้อย ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมสรรเสริญเขาโดยศีล แต่สุตะของเขาไม่บริบูรณ์.   ถ้าบุคคลแม้มีสุตะมาก ไม่ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมติเตียนเขาโดยศีล... read more