ธรรมวันอุโบสถ (27/12/2025)

ท่านจงพยายามตัดกระแสตัณหา จงบรรเทากามเสียเถิดพราหมณ์ เพราะมุนีผู้ไม่ละกาม ย่อมไม่เข้าถึงความเป็นผู้มีจิตแน่วแน่ได้.   ถ้าบุคคลจะพึงทำความเพียร พึงทำความเพียรนั้นอย่างจริงจัง พึงบากบั่น ทำความเพียรนั้นให้มั่น เพราะว่าการบรรพชาที่ปฏิบัติย่อหย่อน ยิ่งโปรยโทษดังฝุ่นธุลี.   ความชั่ว ไม่ทำเสียเลยประเสริฐกว่า เพราะทำความชั่วแล้ว ย่อมเดือดร้อนในภายหลัง.   ก็กรรมใดที่ทำแล้วไม่เดือดร้อนในภายหลัง... read more

ภิกษุทั้งหลาย ภัยใดๆ ที่เกิดขึ้น ภัยทั้งหมดล้วนเกิดจากคนพาล ไม่ใช่เกิดจากบัณฑิต อุปัททวะใดๆ ที่เกิดขึ้น อุปัททวะทั้งหมด ล้วนเกิดจากคนพาล ไม่ใช่เกิดจากบัณฑิต อุปสรรคใดๆ ที่เกิดขึ้น อุปสรรคทั้งหมด ล้วนเกิดจากคนพาล... read more

… ข้อที่เรากล่าวดังนี้ว่า สารีบุตร เรากล่าวรูปที่รู้ได้ด้วยตาไว้ ๒ อย่าง คือ ที่ควรเสพ และที่ไม่ควรเสพนั้น เราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว.   สารีบุตร เมื่อเสพรูปที่รู้ได้ด้วยตาเช่นใด อกุศลธรรมย่อมเจริญยิ่ง... read more

ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนเมฆฝนใหญ่ เมื่อตกลงมาให้ข้าวกล้าเจริญงอกงาม ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่มหาชน.   ภิกษุทั้งหลาย ฉันใดก็ฉันนั้น สัปบุรุษเมื่อเกิดในตระกูล ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่มหาชน คือ... read more

เครื่องผูกอันใด ที่ทำจากเหล็ก ทำจากไม้ และหรือทำจากหญ้าก็ตาม ผู้มีปัญญาทั้งหลาย ไม่กล่าวเครื่องผูกอันนั้น ว่าเป็นเครื่องผูกที่มั่นคงเลย. ส่วนความยินดี ของบุคคลผู้ยินดีแล้ว ในตุ้มหูแก้วมณี และความเยื่อใยในบุตรและภรรยา ผู้มีปัญญาทั้งหลายกล่าวความยินดีและความเยื่อใยอันนั้น ว่าเป็นเครื่องผูกที่มั่นคง... read more

มาณพเหล่าใด อันเทวทูตทั้งหลายตักเตือนแล้ว ยังมัวเมาประมาท มาณพเหล่านั้น จักเข้าถึงกายที่ต่ำทราม ย่อมเศร้าโศกตลอดกาลนาน   ส่วนสัปบุรุษผู้สงบระงับในกรณีนี้ อันเทวทูตตักเตือนแล้ว ย่อมไม่มัวเมาประมาทในอริยธรรมในกาลไหนๆ    เห็นภัยในความถือมั่น อันเป็นแดนเกิดแห่งชาติและมรณะ ย่อมหลุดพ้นไปในธรรมอันเป็นที่สิ้นชาติและมรณะ เพราะไม่ถือมั่น   สัปบุรุษเหล่านั้นเป็นผู้ถึงความเกษม  มีความสุข... read more

เทวดาชั้นดาวดึงส์ กล่าวถึงนรชนผู้เลี้ยงมารดาและบิดา มีปกติประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูล เจรจาแต่คำอ่อนหวาน กล่าวแต่คำสมานมิตรสหาย ละคำพูดยุยงให้แตกแยกกัน ประกอบในอุบายกำจัดความตระหนี่ มีวาจาสัตย์... read more

ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายละธรรมอย่างหนึ่งได้ เราขอรับรองความเป็นอนาคามีของเธอทั้งหลาย ธรรมอย่างหนึ่งคืออะไร ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายละธรรมอย่างหนึ่ง คือ โกธะ (ความโกรธ) ได้ เราขอรับรองความเป็นอนาคามีของเธอทั้งหลาย.   โกธะใด เป็นเหตุให้สัตว์ผู้มีโกธะ ไปสู่ทุคติ ผู้มีปัญญาเห็นแจ้ง ย่อมละความโกรธนั้นได้... read more

กามทะ ชนเหล่าใด ยินดีในความสงบทางใจ มีใจยินดีในการอบรมจิต ทั้งกลางวันและกลางคืนชนเหล่านั้น ย่อมได้แม้สิ่งที่ได้โดยยาก." -บาลี สํ. สคาถ. 15/66/233. read more

ภันเต ปริยายอื่นยังมีอีกหรือไม่ ที่ภิกษุสงฆ์อยู่ด้วยอาการอย่างไร จึงชื่อว่าอยู่เป็นผาสุก.   มีอยู่ อานนท์ คือ เมื่อภิกษุเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีลด้วยตนเองแล้ว ไม่กล่าวข่มผู้อื่นด้วยศีลอันยิ่ง เป็นผู้คอยเพ่งดูตนเอง ไม่มัวเพ่งดูคนอื่น เป็นผู้ยังไม่ปรากฏมีชื่อเสียง ก็ไม่กระวนกระวายใจเพราะความไม่ปรากฏมีชื่อเสียงนั้น เป็นผู้ได้ตามต้องการ ได้ไม่ยาก ได้ไม่ลำบาก... read more