อุปกิเลสแห่งจิต ที่อธิบายด้วยฉันทะราคะ (๑)

ภิกษุทั้งหลาย บทแห่งธรรม ๔ ประการเหล่านี้ รู้กันว่าเป็นของเลิศ เป็นของมีมานาน เป็นเชื้อสายของพระอริยะ เป็นของเก่า ไม่เคยถูกทอดทิ้ง (ในอดีต) ไม่ถูกทอดทิ้งอยู่ (ในปัจจุบัน)... read more

ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย จงเป็นผู้พิจารณาเห็นความไม่งามในกายอยู่เถิด จงมีอานาปานสติอันเข้าไปตั้งไว้ดีแล้วเฉพาะหน้าในภายใน จงพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในสังขารทั้งปวงอยู่เถิด. ภิกษุทั้งหลาย เมื่อเธอทั้งหลายพิจารณาเห็นความไม่งามในกายอยู่ ย่อมละราคานุสัยในธาตุที่สวยงามได้ เมื่อเธอทั้งหลายมีอานาปานสติอันเข้าไปตั้งไว้ดีแล้วเฉพาะหน้าในภายใน ความนอนตามของวิตกทั้งหลายในภายนอก อันเป็นฝักฝ่ายแห่งความคับแค้นย่อมไม่มี เมื่อเธอทั้งหลายพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในสังขารทั้งปวงอยู่ ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น. ภิกษุผู้พิจารณาเห็นความไม่งามในกาย ตั้งสติในลมหายใจเข้าออก มีความเพียรไม่หยุดหย่อน พิจารณาเห็นภาวะที่สงบระงับแห่งสังขารทั้งปวง ภิกษุนั้นแล ผู้เห็นโดยชอบ มีความเพียรอยู่ ย่อมน้อมไปในธรรม... read more

ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมปริยาย ชื่ออาทิตตปริยายแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังธรรมนั้น ภิกษุทั้งหลาย ธรรมปริยายชื่ออาทิตตปริยายนั้นเป็นอย่างไร คือ ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์คือดวงตา ถูกแทงด้วยหลาวเหล็ก ที่ร้อนจัด มีไฟติดลุกโพลง โชติช่วงแล้ว ยังดีกว่า... read more

ภิกษุทั้งหลาย ตาไม่เที่ยง หูไม่เที่ยง จมูกไม่เที่ยง ลิ้นไม่เที่ยง กายไม่เที่ยง ใจไม่เที่ยง ภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในตา ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในหู ย่อมเบื่อหน่ายแม้ในจมูก... read more

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๗ จำพวกนี้ เป็นผู้ควรแก่ของบูชา เป็นผู้ควรแก่ของต้อนรับ เป็นผู้ควรรับทักษิณา เป็นผู้ควรกระทำอัญชลี เป็นนาบุญของโลก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ๗ จำพวกอะไรบ้าง คือ ภิกษุทั้งหลาย... read more

ภิกษุทั้งหลาย ต้นสาละใหญ่อาศัยขุนเขาหิมวันต์ ย่อมเจริญด้วยความเจริญ ๓ ประการ ความเจริญ ๓ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ย่อมเจริญด้วยกิ่ง ใบแก่ และใบอ่อน ๒) ย่อมเจริญด้วยเปลือก... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ เขตพระนครราชคฤห์ ก็โดยสมัยนั้น พระเจ้าแผ่นดินมคธ พระนามว่าอชาตสัตรูเวเทหิบุตร ทรงพระประสงค์จะยาตราทัพไปย่ำยีชาววัชชี ท้าวเธอจึงตรัสอย่างนี้ว่า เราจักโค่นล้มเจ้าวัชชีผู้มีฤทธิ์่มากอย่างนี้ มีอานุภาพมากอย่างนี้ ให้ขาดสูญ... read more

ภิกษุทั้งหลาย อานิสงส์ในการเดินจงกรม ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ผู้เดินจงกรม ๑) ย่อมเป็นผู้อดทนต่อการเดินทางไกล ๒) ย่อมเป็นผู้อดทนต่อการปรารภความเพียร ๓) ย่อมเป็นผู้มีอาพาธน้อย ๔) อาหารที่กินแล้ว ดื่มแล้ว... read more

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกเหล่านี้ มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔ จำพวกอะไรบ้าง คือ ๑) บุคคลผู้ต่ำมา และต่ำต่อไป ๒) บุคคลผู้ต่ำมา แต่สูงต่อไป ๓)... read more

ครั้งนั้น พราหมณ์ชื่อชานุโสณีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ได้ปราศรัยกับพระผู้มีพระภาค ครั้นผ่านการปราศรัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว ได้นั่งในที่สมควร ครั้นแล้วได้กล่าวกับพระผู้มีพระภาคว่า พระโคดมผู้เจริญ ข้าพเจ้ามีคำกล่าวอย่างนี้ มีความเห็นอย่างนี้ว่า ไม่มีว่า (ไม่มีทางที่?) สัตว์ผู้มีความตายเป็นธรรมดา จะไม่กลัว... read more