ธรรมะในสวนหลังบ้าน
ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมเป็นที่ตั้งแห่งสัญโญชน์และสัญโญชน์1 เธอทั้งหลายจงฟังธรรมนั้น ภิกษุทั้งหลาย ก็ธรรมเป็นที่ตั้งแห่งสัญโญชน์เป็นอย่างไร และสัญโญชน์เป็นอย่างไร คือ ภิกษุทั้งหลาย รูป เป็นธรรมเป็นที่ตั้งแห่งสัญโญชน์...
ภิกษุทั้งหลาย เหตุให้เกิดกรรม ๓ ประการเหล่านี้ ๓ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ฉันทะ1 ย่อมเกิดเพราะปรารภธรรมอันเป็นที่ตั้งแห่งฉันทราคะ
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ จัดเป็นคนพาล เป็นคนไม่ฉลาด เป็นอสัปบุรุษ ย่อมบริหารตนให้ถูกกำจัด ให้ถูกทำลาย...
ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ จัดเป็นคนพาล เป็นคนไม่ฉลาด เป็นอสัปบุรุษ ย่อมบริหารตนให้ถูกกำจัด ให้ถูกทำลาย...
ภิกษุทั้งหลาย ลักษณะเครื่องหมาย เครื่องอ้างว่าเป็นพาลของคนพาลนี้มี ๓ อย่าง ๓ อย่างอะไรบ้าง คือ ภิกษุทั้งหลาย ในกรณีนี้...
พราหมณ์ บุคคลผู้มีราคะแล้ว ถูกราคะครอบงำแล้ว มีจิตถูกราคะกลุ้มรุมแล้ว ย่อมคิดเพื่อเบียดเบียนตนเองบ้าง ย่อมคิดเพื่อเบียดเบียนผู้อื่นบ้าง ย่อมคิดเพื่อเบียดเบียนทั้งสองฝ่ายบ้าง และย่อมได้รับทุกขโทมนัสที่เป็นไปทางจิตบ้าง เมื่อละราคะได้แล้ว เขาย่อมไม่คิดเพื่อจะเบียดเบียนตนเอง...
ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนพรานเบ็ด หย่อนเบ็ดที่มีเหยื่อลงไปในห้วงน้ำลึก ปลาที่เห็นแก่เหยื่อตัวใดตัวหนึ่ง ก็จะกลืนเบ็ดนั้นเข้าไป ภิกษุทั้งหลาย ด้วยอาการอย่างนี้ ปลาที่กลืนเบ็ดตัวนั้น ก็ถึงแล้วซึ่งความวิบัติ ถึงแล้วซึ่งความวินาศ...
… ภิกษุทั้งหลาย ลักษณะเครื่องหมาย เครื่องอ้างว่าเป็นบัณฑิตของบัณฑิตนี้มี ๓ อย่าง ๓ อย่างอะไรบ้าง คือ ภิกษุทั้งหลาย...
… พราหมณ์คณกโมคคัลลานะได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ก็สาวกของพระโคดมผู้เจริญ เมื่อพระโคดมกล่าวสอนอยู่อย่างนี้ พร่ำสอนอยู่อย่างนี้ ทุกๆ รูปได้บรรลุนิพพาน อันเป็นผลสำเร็จถึงที่สุดอย่างยิ่งหรือไม่ หรือว่าบางพวกไม่ได้บรรลุ. พราหมณ์...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ป่าสีสปา เขตเมืองโกสัมพี ครั้งนั้นพระผู้มีพระภาคทรงกำใบสีสปา ที่ร่วงอยู่ตามพื้นดินขึ้นมาหน่อยหนึ่งแล้วตรัสถามแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเข้าใจความข้อนี้ว่าอย่างไร ใบสีสปาที่เรากำขึ้นมาหน่อยหนึ่งนี้ กับใบสีสปาที่ยังอยู่บนต้นสีสปาเหล่านั้น ส่วนไหนจะมากกว่ากัน. ภันเต ใบสีสปาที่พระผู้มีพระภาคทรงกำขึ้นหน่อยหนึ่งนั้นเป็นของน้อย...
