บ้านสวนธัมมะ

ธรรมะในสวนหลังบ้าน

ปฏิจจสมุปบาท ปฏิจจสมุปปันนธรรม

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ... พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงปฏิจจสมุปบาท และปฏิจจสมุปปันนธรรม แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังธรรมนั้น...

เหตุของการบัญญัติว่าสัตว์

ภันเต ที่กล่าวกันว่า สัตว์ สัตว์ ดังนี้ ภันเต ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ จึงกล่าวว่าสัตว์ หรือการบัญญัติว่าสัตว์. พระผู้มีพระภาคตรัสว่า...

เมื่อไม่เห็นตามความเป็นจริง ทุกข์จะเกิด เมื่อเห็นตามความเป็นจริง ทุกข์จะดับ

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย … แล้วได้ตรัสดังนี้ว่า. ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมอันเกี่ยวกับมหาสฬายตนะแก่เธอทั้งหลาย...

เสี้ยนหนาม ๑๐ ประการ

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน เขตพระนครเวสาลี พร้อมด้วยพระเถระผู้เป็นสาวกซึ่งมีชื่อเสียงหลายรูป คือ ท่านพระปาละ ท่านพระอุปปาละ ท่านพระกักกฏะ...

ต้องเพียรฝึก เพื่อให้เป็นผู้ได้ทั้งสมถะและวิปัสสนา

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกเหล่านี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพวกอะไรบ้าง คือ ๑) บุคคลบางคนในกรณีนี้ มีปกติได้ความสงบแห่งใจในภายใน...

อยู่ไม่ห่างจากฌาน

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าภิกษุซ่องเสพเมตตาจิต แม้ชั่วกาลเพียงลัดนิ้วมือ ภิกษุนี้เรากล่าวว่า อยู่ไม่ห่างจากฌาน ทำตามคำสอนของพระศาสดา ปฏิบัติตามโอวาท ไม่ฉันบิณฑบาตของชาวแว่นแคว้นเปล่า ก็จะกล่าวไปไย...

ต้องฝึกหัด และปฏิบัติไปทีละขั้น

… ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนโคหากินตามภูเขา เป็นโคโง่เขลา ไม่มีไหวพริบ ไม่รอบรู้ทิศทาง ไม่ฉลาดเพื่อจะเที่ยวไปตามภูเขาอันขรุขระ มันได้คิดว่า จะเที่ยวไปสู่ทิศทางที่ไม่เคยไป...

ธรรมที่ทำจิตให้อยู่ในอำนาจ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๗ ประการ ย่อมทำจิตให้อยู่ในอำนาจ และไม่อยู่ใต้อำนาจของจิต ธรรม ๗ ประการอะไรบ้าง คือ...

ลักษณะของผู้ที่มีกำลังในสมาธิ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการเหล่านี้ ย่อมเป็นผู้ไม่ควรเพื่อบรรลุความมีกำลังในสมาธิ ธรรม ๖ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้ ๑)...

ธรรม ๕ ประการเพื่อบรรลุสัมมาสมาธิ

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมไม่ควรเพื่อบรรลุสัมมาสมาธิ ธรรม ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้ ๑)...