ผลของธรรม ๔ ประการ
ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๔ ประการเหล่านี้ อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล ธรรม ๔ ประการอะไรบ้าง...
ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๔ ประการเหล่านี้ อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อกระทำให้แจ้งซึ่งโสดาปัตติผล ธรรม ๔ ประการอะไรบ้าง...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่นิโครธาราม เขตนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ครั้งนั้น พระเจ้ามหานามศากยะเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ทรงถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้ว ประทับนั่งในที่สมควร ครั้นแล้ว ได้ทูลว่า ภันเต นครกบิลพัสดุ์นี้...
ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออินทรียสังวรไม่มี ศีลของผู้มีอินทรีย์สังวรวิบัติ ก็ขาดที่ตั้งอาศัย เมื่อศีลไม่มี สัมมาสมาธิของผู้มีศีลวิบัติ ก็ขาดที่ตั้งอาศัย เมื่อสัมมาสมาธิไม่มี ยถาภูตญาณทัสนะของผู้มีสัมมาสมาธิวิบัติ ก็ขาดที่ตั้งอาศัย เมื่อยถาภูตญาณทัสนะไม่มี นิพพิทาวิราคะของผู้มียถาภูตญาณทัสนะวิบัติ...
สิ่งที่พระองค์ตรัสรู้ แต่ไม่ได้นำมาบอกสอนนั้นมีมาก เพราะไม่เป็นไปเพื่อนิพพาน สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ป่าสีสปา เขตเมืองโกสัมพี ครั้งนั้นพระผู้มีพระภาคทรงกำใบสีสปา ที่ร่วงอยู่ตามพื้นดินขึ้นมาหน่อยหนึ่งแล้วตรัสถามแก่ภิกษุทั้งหลายว่า ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายเข้าใจความข้อนี้ว่าอย่างไร ใบสีสปาที่เรากำขึ้นมาหน่อยหนึ่งนี้ กับใบสีสปาที่ยังอยู่บนต้นสีสปาเหล่านั้น...
ภิกษุทั้งหลาย มรรคใด ปฏิปทาใด ย่อมเป็นไปเพื่อความดับตัณหา เธอทั้งหลายจงเจริญมรรคนั้น ปฏิปทานั้น ภิกษุทั้งหลาย ก็มรรคและปฏิปทา ที่เป็นไปเพื่อความดับตัณหาเป็นอย่างไร คือ...
ภิกษุทั้งหลาย มรรคใด ปฏิปทาใด ย่อมเป็นไปเพื่อความสิ้นตัณหา เธอทั้งหลายจงเจริญมรรคนั้น ปฏิปทานั้น ภิกษุทั้งหลาย ก็มรรคและปฏิปทา ที่เป็นไปเพื่อความสิ้นตัณหาเป็นอย่างไร คือ...
ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงของหนัก1 ผู้แบกของหนัก การแบกของหนัก และการวางของหนัก แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลาย จงฟัง...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ครั้งนั้น ในเวลาเย็น ท่านพระปุณณะออกจากที่หลีกเร้นแล้ว ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้วนั่งในที่สมควร พอนั่งเรียบร้อยแล้ว...
ภิกษุทั้งหลาย ถ้าบุคคลย่อมคิดถึงสิ่งใดอยู่ ย่อมดำริถึงสิ่งใดอยู่ และย่อมมีจิตฝังลงไปในสิ่งใดอยู่ สิ่งนั้นย่อมเป็นอารมณ์เพื่อการตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่ออารมณ์มีอยู่ ความตั้งขึ้นเฉพาะแห่งวิญญาณย่อมมี เมื่อวิญญาณนั้น ตั้งขึ้นเฉพาะ...
ภิกษุทั้งหลาย ถ้าบุคคลย่อมคิดถึงสิ่งใดอยู่ ย่อมดำริถึงสิ่งใดอยู่ และย่อมมีจิตฝังลงไป ในสิ่งใดอยู่ สิ่งนั้นย่อมเป็นอารมณ์เพื่อการตั้งอยู่แห่งวิญญาณ เมื่ออารมณ์มีอยู่ ความตั้งขึ้นเฉพาะแห่งวิญญาณย่อมมี เมื่อวิญญาณนั้นตั้งขึ้นเฉพาะ...