ธรรมวันอุโบสถ (28/11/2025)

มหานาม แม้หากอริยสาวกเห็นด้วยปัญญาอันถูกต้องตามเป็นจริงว่า กามทั้งหลายให้ความยินดีน้อย มีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก โทษในกามนั้นยิ่งนัก ดังนี้แล้วก็ตาม. แต่อริยสาวกนั้น ยังไม่ได้บรรลุปีติและสุข อันเว้นจากกาม เว้นจากอกุศลธรรม หรือไม่ได้บรรลุธรรมอื่นที่สงบกว่านั้น เมื่อนั้น... read more

ชีวกะ ผู้ใด ทำการฆ่าสัตว์เจาะจงถวายตถาคตหรือสาวกของตถาคต ผู้นั้นย่อมประสบกับสิ่งที่ไม่ใช่บุญเป็นอันมาก ด้วยเหตุ ๕ ประการ คือ ข้อที่บุคคลนั้น กล่าวอย่างนี้ว่า ท่านจงไปนำสัตว์ชื่อนั้นมา ดังนี้ ชื่อว่าย่อมประสบกับสิ่งที่ไม่ใช่บุญเป็นอันมาก ด้วยเหตุประการที่... read more

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าภิกษุเจริญกายคตาสติ แม้ชั่วกาลเพียงลัดนิ้วมือ ภิกษุนี้เรากล่าวว่า อยู่ไม่ห่างจากฌาน ทำตามคำสอนของพระศาสดา ปฏิบัติตามโอวาท ไม่ฉันบิณฑบาตของชาวแว่นแคว้นเปล่า ก็จะกล่าวไปไย ถึงผู้ทำให้มากซึ่งกายคตาสตินั้นเล่า." read more

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็นผู้ควรเพื่อบรรลุกุศลธรรมที่ยังไม่ได้บรรลุ หรือเพื่อทำกุศลธรรมที่ได้บรรลุแล้วให้เจริญขึ้น ธรรม ๖ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้   ๑) เป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเจริญ ๒) เป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเสื่อม ๓)... read more

ภิกษุทั้งหลาย บรรดาองค์ทั้ง ๗ นั้น สัมมาทิฏฐิย่อมเป็นธรรมนำหน้า ก็สัมมาทิฏฐิย่อมเป็นธรรมนำหน้า เป็นอย่างไร คือ   ผู้มีสัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะจึงเกิดขึ้น ผู้มีสัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจาจึงเกิดขึ้น ผู้มีสัมมาวาจา สัมมากัมมันตะจึงเกิดขึ้น ผู้มีสัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะจึงเกิดขึ้น ผู้มีสัมมาอาชีวะ... read more

ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวความสิ้นไปแห่งอาสวะทั้งหลายว่า มีได้สำหรับผู้รู้อยู่ ผู้เห็นอยู่ ไม่ได้กล่าวว่า มีได้สำหรับผู้ไม่รู้อยู่ ผู้ไม่เห็นอยู่.   ภิกษุทั้งหลาย ความสิ้นอาสวะมีได้สำหรับผู้รู้อยู่ ผู้เห็นอยู่ซึ่งอะไร.   ภิกษุทั้งหลาย ความสิ้นอาสวะมีได้สำหรับผู้รู้อยู่ ผู้เห็นอยู่ว่า ทุกข์เป็นอย่างนี้... read more

บุคคลไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว ไม่ควรมุ่งหวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง สิ่งใดล่วงไปแล้ว สิ่งนั้นก็เป็นอันละไปแล้ว และสิ่งใดที่ยังไม่มาถึง สิ่งนั้นก็เป็นอันยังไม่มาถึง.   ก็บุคคลใด เห็นแจ้งธรรมที่เป็นปัจจุบัน ไม่ง่อนแง่น ไม่คลอนแคลนในธรรมนั้นๆ ได้ บุคคลนั้น พึงเจริญธรรมนั้นเนืองๆ ให้แจ่มแจ้งเถิด.   พึงทำความเพียรเสียในวันนี้แหละ ใครเล่าจะรู้ว่า ความตายอาจมีในวันพรุ่งนี้ เพราะว่าความผัดเพี้ยนกับมัจจุราชผู้มีเสนามากนั้น ย่อมไม่มีแก่เราทั้งหลาย.   มุนีผู้สงบย่อมเรียกบุคคลผู้มีปกติอยู่อย่างนี้ มีความเพียร ไม่เกียจคร้าน... read more

สมิทธิ ตา รูป จักษุวิญญาณ ธรรมที่รู้แจ้งได้ด้วยจักษุวิญญาณไม่มีในที่ใด มารหรือการบัญญัติว่ามารย่อมไม่มีในที่นั้น.    หู เสียง โสตวิญญาณ ธรรมที่รู้แจ้งได้ด้วยโสตวิญญาณไม่มีในที่ใด มารหรือการบัญญัติว่ามารย่อมไม่มีในที่นั้น.    จมูก กลิ่น ฆานวิญญาณ... read more

ท่านจงพยายามตัดกระแสตัณหา จงบรรเทากามเสียเถิดพราหมณ์ เพราะมุนีผู้ไม่ละกาม ย่อมไม่เข้าถึงความเป็นผู้มีจิตแน่วแน่ได้.   ถ้าบุคคลจะพึงทำความเพียร พึงทำความเพียรนั้นอย่างจริงจัง พึงบากบั่น ทำความเพียรนั้นให้มั่น เพราะว่าการบรรพชาที่ปฏิบัติย่อหย่อน ยิ่งโปรยโทษดังฝุ่นธุลี.   ความชั่ว ไม่ทำเสียเลยประเสริฐกว่า เพราะทำความชั่วแล้ว ย่อมเดือดร้อนในภายหลัง.   ก็กรรมใดที่ทำแล้วไม่เดือดร้อนในภายหลัง... read more

บุคคลจะเข้าใจว่า ผู้นี้ยอมอดกลั้นต่อเราได้เพราะความกลัวหรือไม่ก็ตาม แต่ประโยชน์ทั้งหลาย มีประโยชน์ของตนเป็นอย่างยิ่ง และประโยชน์ที่ยิ่งกว่าขันติไม่มี.   บุคคลใดเป็นคนแข็งแรง แต่ยอมอดกลั้นต่อคนผู้ที่อ่อนแอกว่าได้ ความอดกลั้นของบุคคลนั้น บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่า เป็นขันติอย่างยิ่ง เพราะว่าผู้อ่อนแอ จำต้องอดทนอยู่เป็นประจำ.”   -บาลี สํ. สคาถ. 15/325/875. read more