ธรรมะวันอุโบสถ (12/03/2026)

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็นผู้ควรเพื่อบรรลุกุศลธรรมที่ยังไม่ได้บรรลุ หรือเพื่อทำกุศลธรรมที่ได้บรรลุแล้วให้เจริญขึ้น ธรรม ๖ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้   ๑) เป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเจริญ ๒) เป็นผู้ฉลาดในเหตุแห่งความเสื่อม ๓)... read more

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากรูปธาตุ ก็เป็นจิตที่หลุดพ้นแล้วจากอาสวะทั้งหลายเพราะไม่มีอุปาทาน.   ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากเวทนาธาตุ … ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากสัญญาธาตุ … ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากสังขารธาตุ …   ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากวิญญาณธาตุ ก็เป็นจิตที่หลุดพ้นแล้วจากอาสวะทั้งหลายเพราะไม่มีอุปาทาน.   เพราะจิตหลุดพ้นแล้ว จิตจึงดำรงอยู่ เพราะดำรงอยู่ จึงยินดีพร้อม เพราะยินดีพร้อม จึงไม่หวาดสะดุ้ง เมื่อไม่หวาดสะดุ้ง ย่อมปรินิพพานเฉพาะตนนั่นเทียว ภิกษุนั้น ย่อมรู้ชัดว่า... read more

ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนเมฆฝนใหญ่ เมื่อตกลงมาให้ข้าวกล้าเจริญงอกงาม ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่มหาชน.   ภิกษุทั้งหลาย ฉันใดก็ฉันนั้น สัปบุรุษเมื่อเกิดในตระกูล ย่อมเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อความเกื้อกูล เพื่อความสุขแก่มหาชน คือ... read more

ความโศก ย่อมเกิดมาจากสิ่งอันเป็นที่รัก ความกลัว ย่อมเกิดมาจากสิ่งอันเป็นที่รัก เมื่อพ้นแล้วจากสิ่งอันเป็นที่รัก ความโศกย่อมไม่มี แล้วความกลัวจะมีมาจากไหนเล่า. 
ความโศก ย่อมเกิดมาจากความรัก ... read more

มาณพเหล่าใด อันเทวทูตทั้งหลายตักเตือนแล้ว ยังมัวเมาประมาท มาณพเหล่านั้น จักเข้าถึงกายที่ต่ำทราม ย่อมเศร้าโศกตลอดกาลนาน   ส่วนสัปบุรุษผู้สงบระงับในกรณีนี้ อันเทวทูตตักเตือนแล้ว ย่อมไม่มัวเมาประมาทในอริยธรรมในกาลไหนๆ    เห็นภัยในความถือมั่น อันเป็นแดนเกิดแห่งชาติและมรณะ ย่อมหลุดพ้นไปในธรรมอันเป็นที่สิ้นชาติและมรณะ เพราะไม่ถือมั่น   สัปบุรุษเหล่านั้นเป็นผู้ถึงความเกษม  มีความสุข... read more

ถ้าบุคคลแม้มีสุตะน้อย ไม่ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมติเตียนเขาทั้ง ๒ ส่วน คือ ทั้งโดยศีลและโดยสุตะ.   ถ้าบุคคลแม้มีสุตะน้อย ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมสรรเสริญเขาโดยศีล แต่สุตะของเขาไม่บริบูรณ์.   ถ้าบุคคลแม้มีสุตะมาก ไม่ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมติเตียนเขาโดยศีล... read more

ใคร ๆ ไม่ควรเพลิดเพลิน ต่อสิ่งซึ่งเกิดแล้ว เป็นแล้ว เกิดขึ้นพร้อมแล้ว อันปัจจัยกระทำแล้ว อันปัจจัยปรุงแต่งแล้ว ไม่ยั่งยืน ปรุงแต่งเพื่อชราและมรณะ เป็นรังโรค เป็นของผุพัง... read more

ภิกษุทั้งหลาย พราหมณ์และคหบดีทั้งหลาย ผู้บำรุงเธอทั้งหลายด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ชื่อว่าเป็นผู้มีอุปการะมากแก่เธอทั้งหลาย.   ภิกษุทั้งหลาย ข้อที่เธอทั้งหลายแสดงธรรมอันงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด ประกาศพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถ พร้อมทั้งพยัญชนะ... read more

ภิกษุทั้งหลาย จักร ๔ ประการเหล่านี้ เป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ถึงพร้อมแล้วหมุนไปได้ และถึงความเป็นใหญ่ ถึงความไพบูลย์ในโภคทรัพย์ทั้งหลายได้โดยไม่นานเลย จักร ๔ ประการอะไรบ้าง คือ  ๑) การอยู่ในถิ่นที่เหมาะสม... read more

ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า นิพพานเป็นสิ่งที่ยอดยิ่ง ผู้ทำร้ายผู้อื่น ผู้เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะเลย.   การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม การทำจิตของตนให้ผ่องใส นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.   การไม่กล่าวร้าย การไม่ทำร้าย ความสำรวมในปาติโมกข์ ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะ การอยู่ในเสนาสนะที่สงัด การประกอบความเพียรในอธิจิต นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.”   -บาลี ที. มหา. 10/56/54. read more