ความเพียรสามารถทำได้ทุกอิริยาบถ [ปรารภความเพียร ๔ อิริยาบท (๒)]

ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุกำลังเดินอยู่ ถ้าแม้ความคิดในทางกามเกิดขึ้น หรือความคิดในทางพยาบาทเกิดขึ้น หรือความคิดในทางวิหิงสา (เบียดเบียน) เกิดขึ้น และภิกษุก็รับเอาความคิดนั้นไว้ ไม่สละทิ้งไป...

หากประพฤติถูกต้อง จะหวังผลหรือไม่หวังผล ย่อมได้รับผล

… ครั้งนั้นแล ท่านพระภูมิชะกลับจากบิณฑบาต ภายหลังเวลาอาหารแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้ว นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง...

กิจเร่งด่วนของชาวนา กับกิจเร่งด่วนของภิกษุ

ภิกษุทั้งหลาย กิจที่ควรเร่งด่วนทำของคหบดีชาวนา ๓ อย่างเหล่านี้ ๓ อย่างอะไรบ้าง คือ ภิกษุทั้งหลาย คหบดีชาวนาในกรณีนี้ ๑) ต้องรีบเร่งไถนาให้ดี...

เมื่อเจริญภาวนาอยู่ ก็สามารถหลุดพ้นได้เอง

ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุไม่ประกอบเนืองๆ ในการเจริญภาวนาอยู่ แม้จะมีความปรารถนาอย่างนี้ว่า โอหนอ ขอจิตของเราจงหลุดพ้นจากอาสวะ เพราะไม่มีอุปาทานเถิด ดังนี้ โดยที่แท้ จิตของภิกษุนั้น...

ผู้มีธรรม ๔ ประการ ย่อมได้เป็นพระโสดาบัน

เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี สมัยนั้น ภิกษุจำนวนมากกระทำจีวรกรรมเพื่อพระผู้มีพระภาค ด้วยหวังว่า พระผู้มีพระภาคมีจีวรสำเร็จแล้ว อีก ๓ เดือน ก็จักเสด็จจากริกไป. สมัยนั้น พวกช่างไม้ชื่ออิสิทัตตะและปุราณะอาศัยอยู่ในหมู่บ้านส่วยชื่อสาธุกะด้วยกรณียกิจบางอย่าง...

บุคคล ๔ จำพวก (มืด-สว่าง)

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกเหล่านี้ มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔ จำพวกอะไรบ้าง คือ ๑) บุคคลผู้มืดมา...

กายคตาสติ (๔)

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุมากด้วยกันกลับจากบิณฑบาต ภายหลังเวลาอาหารแล้ว นั่งประชุมกันในอุปัฏฐานศาลา เกิดข้อสนทนากันขึ้นในระหว่างดังนี้ว่า อาวุโสทั้งหลาย...

ความพยายามที่มีผล ความเพียรที่มีผล

… ภิกษุทั้งหลาย ความพยายามที่มีผล ความเพียรที่มีผล เป็นอย่างไร คือ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในกรณีนี้ ไม่เอาทุกข์ทับถมตนที่ไม่มีทุกข์ทับถม...

นิวรณ์ ๕ ทำปัญญาให้ถอยกำลัง

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้น … พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย นิวรณ์เครื่องกางกั้น...

อาหารของอวิชชา-อาหารของวิชชาและวิมุตติ

ภิกษุทั้งหลาย ที่สุดเบื้องต้นของอวิชชาย่อมไม่ปรากฏ ก่อนแต่นี้อวิชชาไม่ได้มี แต่ว่าอวิชชาพึ่งมีในภายหลัง ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น เราจึงกล่าวคำนี้อย่างนี้ว่า ก็เมื่อเป็นเช่นนั้น อวิชชาย่อมปรากฏเพราะมีสิ่งนี้เป็นปัจจัย. ภิกษุทั้งหลาย เราย่อมกล่าวอวิชชาว่ามีอาหาร...