ธรรมะวันอุโบสถ (24/05/2026)

ชนพาลกล่าวคำหยาบด้วยวาจา ย่อมสำคัญว่าชนะทีเดียว    แต่ความอดกลั้นได้ เป็นความชนะของบัณฑิตผู้รู้แจ้งอยู่    ผู้ใดโกรธตอบบุคคลผู้โกรธแล้ว ผู้นั้นเป็นผู้เลวกว่าบุคคลผู้โกรธแล้ว เพราะการโกรธตอบนั้น    บุคคลไม่โกรธตอบบุคคลผู้โกรธแล้ว ย่อมชื่อว่าชนะสงครามอันบุคคลชนะได้โดยยาก   ผู้ใดรู้ว่า ผู้อื่นโกรธแล้ว เป็นผู้มีสติสงบอยู่ได้ ผู้นั้นชื่อว่าย่อมประพฤติประโยชน์แก่ทั้งสองฝ่าย คือ ทั้งแก่ตนและแก่ผู้อื่น   เมื่อผู้นั้นรักษาประโยชน์อยู่ทั้งสองฝ่าย คือ... read more

เมื่อใด ธรรมทั้งหลายย่อมปรากฏแก่พราหมณ์ (ผู้ปฏิบัติเพื่อหมดบาป) ผู้มีความเพียร เพ่งเผากิเลสอยู่. เมื่อนั้น ความสงสัยทั้งปวงของพราหมณ์นั้น ย่อมสิ้นไป เพราะรู้แจ้งธรรมพร้อมทั้งเหตุ ดังนี้." -บาลี อุ. ขุ. 25/74/38. read more

“… ภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้น แม้พวกเธอก็จงละอกุศลธรรมเสีย จงทำความพากเพียรอยู่ในกุศลธรรมทั้งหลายเถิด เมื่อเป็นเช่นนี้ พวกเธอก็จักถึงความเจริญ ความงอกงาม ความไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้.   ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนมีป่าสาละใหญ่ อยู่ใกล้บ้านหรือนิคม และป่านั้นเต็มไปด้วยต้นเอลัณฑะ... read more

มาณพเหล่าใด อันเทวทูตทั้งหลายตักเตือนแล้ว ยังมัวเมาประมาท มาณพเหล่านั้น จักเข้าถึงกายที่ต่ำทราม ย่อมเศร้าโศกตลอดกาลนาน   ส่วนสัปบุรุษผู้สงบระงับในกรณีนี้ อันเทวทูตตักเตือนแล้ว ย่อมไม่มัวเมาประมาทในอริยธรรมในกาลไหนๆ    เห็นภัยในความถือมั่น อันเป็นแดนเกิดแห่งชาติและมรณะ ย่อมหลุดพ้นไปในธรรมอันเป็นที่สิ้นชาติและมรณะ เพราะไม่ถือมั่น   สัปบุรุษเหล่านั้นเป็นผู้ถึงความเกษม  มีความสุข... read more

ถ้าบุคคลรู้ว่าตนเป็นที่รัก ก็ไม่พึงทำบาป เพราะว่าความสุขนั้น ไม่เป็นสิ่งที่บุคคลผู้ทำชั่วจะพึงได้โดยง่าย   เมื่อบุคคลถูกมรณะครอบงำ ก็จะต้องละทิ้งภพมนุษย์ไป อะไรเป็นสมบัติของเขา และอะไรเป็นสิ่งที่เขาจะพาเอาไปได้ อะไรเล่าจะติดตามเขาไป ประดุจเงาติดตามตัวไป   ผู้ที่มาเกิดแล้วในโลกนี้จักต้องตาย เขาทำกรรมอันใดไว้ คือ บุญและบาปทั้งสองประการ... read more

มหานามะ กุลบุตรในกรณีนี้ ย่อมสักการะ เคารพ นับถือ บูชา มารดาและบิดา ด้วยโภคทรัพย์ที่ตนหามาได้จากความขยันหมั่นเพียร สะสมขึ้นด้วยกำลังแขน มีตัวชุ่มด้วยเหงื่อ เป็นโภคทรัพย์ที่ประกอบด้วยธรรม ได้มาโดยธรรม   มารดาและบิดาผู้ได้รับการสักการะ... read more

หนัง เอ็น กระดูก จักเหลืออยู่ เนื้อและเลือดในสรีระจักเหือดแห้งไปก็ตามที ประโยชน์ใด อันบุคคลจะบรรลุได้ด้วยกำลัง ด้วยความเพียร ด้วยความบากบั่นของบุรุษ ถ้ายังไม่บรรลุประโยชน์นั้นแล้ว จักหยุดความเพียรเสีย เป็นไม่มี... read more

… อานนท์ ถ้าเมื่อภิกษุนั้นอยู่ด้วยวิหารธรรมนี้ จิตน้อมไปเพื่อการจงกรม เธอก็จงกรมด้วยการตั้งใจว่า บาปอกุศลธรรมทั้งหลาย คือ อภิชฌาและโทมนัส จักไม่ครอบงำเรา ผู้จงกรมอยู่อย่างนี้ ในกรณีเช่นนี้ ภิกษุนั้นชื่อว่า เป็นผู้มีสัมปชัญญะในเรื่องการจงกรมนั้น. อานนท์... read more

ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลาย ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกันโดยธาตุเทียว คือ สัตว์ทั้งหลายผู้เกียจคร้าน ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกัน กับสัตว์ทั้งหลายผู้เกียจคร้าน สัตว์ทั้งหลายผู้มีสติหลงลืม ย่อมคบค้ากัน ย่อมสมาคมกัน กับสัตว์ทั้งหลายผู้มีสติหลงลืม สัตว์ทั้งหลายผู้มีปัญญาทราม ย่อมคบค้ากัน... read more

… ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนฝุ่นธุลีฟุ้งขึ้น แห่งเดือนสุดท้ายของฤดูร้อน ฝนหนักที่ผิดฤดูตกลงมาย่อมทำฝุ่นธุลีเหล่านั้นให้อันตรธานไป ให้รำงับไปได้ โดยควรแก่ฐานะ ข้อนี้ฉันใด.   ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธิ อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ก็เป็นของระงับ... read more