ธรรมะวันปีใหม่

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต เขตพระนครราชคฤห์ สมัยนั้น ท่านพระสารีบุตร ท่านพระมหาจุนทะและท่านพระฉันนะอยู่บนภูเขาคิชฌกูฏ เฉพาะท่านพระฉันนะอาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก. ครั้งนั้น ท่านพระสารีบุตรออกจากที่หลีกเร้นในเวลาเย็น เข้าไปหาท่านพระมหาจุนทะยังที่อยู่ แล้วได้กล่าวกะท่านพระมหาจุนทะ... read more

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ จัดเป็นคนพาล เป็นคนไม่ฉลาด เป็นอสัปบุรุษ ย่อมบริหารตนให้ถูกกำจัด ให้ถูกทำลาย เป็นผู้ประกอบด้วยโทษ ผู้รู้ติเตียน และย่อมประสบสิ่งไม่ใช่บุญเป็นอันมาก ธรรม... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ภิกษุรูปหนึ่งได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ … แล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ภันเต กัปหนึ่งนานเท่าไหร่หนอ. ภิกษุ กัปหนึ่งนานแล มิใช่ง่ายที่จะนับกัปนั้นว่า... read more

ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการเหล่านี้ อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไป เพื่อความสิ้นอาสวะทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้ ๑)... read more

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมเป็นเหมือนผู้ถูกนำมาเก็บไว้ในนรก ธรรม ๕ ประการอะไรบ้าง คือ เป็นผู้มีปกติฆ่าสัตว์มีชีวิต เป็นผู้มีปกติถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ เป็นผู้มีปกติประพฤติผิดในกาม เป็นผู้มีปกติพูดเท็จ เป็นผู้มีปกติดื่มน้ำเมา คือ สุราและเมรัย อันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท. ภิกษุทั้งหลาย... read more

ภิกษุทั้งหลาย ธาตุที่สามารถพรากออกได้ (นิสฺสารณิยธาตุ) ๕ ประการนี้ ๕ ประการเป็นอย่างไร คือ ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุในกรณีนี้ กระทำในใจ (มนสิการ) ถึงกามทั้งหลาย จิตของเธอย่อมไม่แล่นไป... read more

ภิกษุทั้งหลาย สมัยที่ไม่เหมาะสมในการทำความเพียร ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในกรณีนี้ เป็นคนแก่เฒ่า ถูกความชราครอบงำ นี้เป็นสมัยที่ไม่เหมาะสมในการทำความเพียรข้อที่ ๑. ๒)... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้น ภิกษุมากรูปด้วยกันกลับจากบิณฑบาต ในเวลาภายหลังอาหาร นั่งประชุมกันที่หอฉัน เกิดความบาดหมางกัน ทะเลาะกัน วิวาทกัน ต่างเอาหอกคือปากทิ่มแทงกันและกันอยู่. ครั้นเวลาเย็น พระผู้มีพระภาคเสด็จออกจากที่หลีกเร้น... read more

สมัยนั้น ท่านพระสารีบุตรเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ได้อภิวาทแล้วนั่งในที่สมมควร ครั้นแล้ว ได้ถามพระผู้มีพระภาคว่า ภันเต อะไรหนอเป็นเหตุ อะไรหนอเป็นปัจจัยทำให้บุคคลบางคนในกรณีนี้ ประกอบการค้าขายขาดทุน อะไรหนอเป็นเหตุ อะไรหนอเป็นปัจจัยทำให้บุคคลบางคนในกรณีนี้ ประกอบการค้าขายไม่ได้กำไรตามที่ต้องการ อะไรหนอเป็นเหตุ อะไรหนอเป็นปัจจัยทำให้บุคคลบางคนในกรณีนี้ ประกอบการค้าขายได้กำไรตามที่ต้องการ อะไรหนอเป็นเหตุ... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี สมัยนั้น ภิกษุใหม่รูปหนึ่งกลับจากบิณฑบาต หลังจากฉันเสร็จเข้าไปสู่วิหาร แล้วเป็นผู้มีความขวนขวายน้อยนิ่งเฉยอยู่ ไม่ช่วยเหลือภิกษุทั้งหลายในเวลาทำจีวร. ครั้งนั้น ภิกษุจำนวนมากพากันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วนั่งในที่สมควร ครั้นภิกษุเหล่านั้นนั่งเรียบร้อยแล้ว ได้ทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า ภันเต... read more