อุปกิเลสแห่งจิต ที่อธิบายด้วยฉันทะราคะ (๘)

ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธิ อันบุคคลเจริญ กระทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลใหญ่ มีอานิสงส์ใหญ่ ก็อานาปานสติสมาธิ อันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้วอย่างไร จึงมีผลใหญ่ มีอานิสงส์ใหญ่ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในกรณีนี้... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้น ท่านพระคิริมานนท์อาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก ครั้งนั้นท่านพระอานนท์เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้ว นั่งในที่สมควร ครั้นแล้วได้ทูลพระผู้มีพระภาคว่า ภันเต ท่านพระคิริมานนท์อาพาธ ได้รับทุกข์... read more

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าบุคคลคิดถึงสิ่งใดอยู่ ดำริถึงสิ่งใดอยู่ และมีจิตฝังลงไปในสิ่งใดอยู่ สิ่งนั้นย่อมเป็นอารมณ์เพื่อการตั้งอยู่แห่งวิญญาณ  เมื่ออารมณ์มีอยู่ ความตั้งขึ้นแห่งวิญญาณย่อมมี  เมื่อวิญญาณนั้น ตั้งขึ้นแล้ว เจริญงอกงามแล้ว การเกิดขึ้นแห่งภพใหม่ต่อไปย่อมมี  เมื่อการเกิดขึ้นแห่งภพใหม่ต่อไปมีอยู่... read more

ภิกษุทั้งหลาย กุสีตวัตถุ (เหตุของความเกียจคร้าน) ๘ ประการเหล่านี้ ๘ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในกรณีนี้ การงานที่จะต้องทำมีอยู่ เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า เราจะต้องทำการงาน ก็เมื่อเราทำการงานอยู่... read more

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็นผู้มากด้วยสุขและโสมนัสอยู่ในปัจจุบันเทียว และย่อมเป็นผู้ปรารภเหตุเพื่อความสิ้นไปแห่งอาสวะทั้งหลายด้วย ธรรม ๖ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้ ๑) เป็นผู้ยินดีในธรรม (ธมฺมาราโม) ๒)... read more

ภิกษุทั้งหลาย กายคตาสติ อันบุคคลเสพแล้ว ทำให้เจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่อาศัยได้ ประพฤติสั่งสมเนืองๆ ปรารภสม่ำเสมอดีแล้ว พึงหวังอานิสงส์ ๑๐ ประการเหล่านี้... read more

ภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีแล้ว เหยี่ยวตัวหนึ่งได้โฉบลงมาจับนกมูลไถอย่างรวดเร็ว ครั้งนั้น นกมูลไถที่กำลังถูกเหยี่ยวพาไป ได้คร่ำครวญอย่างนี้ว่า เราเป็นคนอับโชค มีบุญน้อย จึงเที่ยวไปในวิสัยอื่นซึ่งมิใช่วิสัยควรเที่ยวไป ถ้าในวันนี้ เราเที่ยวไปในที่อันเป็นวิสัยแห่งบิดาตน เหยี่ยวตัวนี้ไม่อาจสู้เราได้. เหยี่ยวจึงถามว่า... read more

ภิกษุทั้งหลาย รูปสัญญาไม่เที่ยง มีความแปรปรวน มีความเปลี่ยนเป็นประการอื่น สัททสัญญาไม่เที่ยง มีความแปรปรวน มีความเปลี่ยนเป็นประการอื่น คันธสัญญาไม่เที่ยง มีความแปรปรวน มีความเปลี่ยนเป็นประการอื่น รสสัญญาไม่เที่ยง มีความแปรปรวน มีความเปลี่ยนเป็นประการอื่น โผฏฐัพพสัญญาไม่เที่ยง มีความแปรปรวน มีความเปลี่ยนเป็นประการอื่น ธัมมสัญญาไม่เที่ยง... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเสด็จจาริกไปในโกศลชนบท พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ เสด็จถึงนิคมของพวกกาลามะชื่อว่าเกสปุตตะ. พวกชนกาลามโคตรชาวเกสปุตตนิคมได้ฟังข่าวมาว่า พระสมณโคดมผู้เป็นโอรสของเจ้าศากยะ ออกจากศากยสกุลบวชเป็นบรรพชิต เสด็จมาถึงเกสปุตตนิคมแล้ว ก็กิตติศัพท์อันงามของท่านพระโคดมนั้นขจรไปอย่างนี้ว่า แม้เพราะเหตุอย่างนี้ๆ พระผู้มีพระภาคนั้น เป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้เองโดยชอบ... read more

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นผู้ไม่อาจจะเสื่อมเสีย ชื่อว่าอยู่ใกล้นิพพานทีเดียว ธรรม ๔ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในกรณีนี้ ๑) เป็นผู้สมบูรณ์ด้วยศีล ๒)... read more