ที่มาของการจำพรรษา และสัตตาหกรณียะ

สัตว์เหล่าใด ประพฤติดีด้วยกาย ประพฤติดีด้วยวาจา ประพฤติดีด้วยใจ ในเวลาเช้า เวลาเช้าก็เป็นเวลาที่ดีของสัตว์เหล่านั้น.   สัตว์เหล่าใด ประพฤติดีด้วยกาย ประพฤติดีด้วยวาจา ประพฤติดีด้วยใจ ในเวลากลางวัน เวลากลางวันก็เป็นเวลาที่ดีของสัตว์เหล่านั้น.   สัตว์เหล่าใด ประพฤติดีด้วยกาย... read more

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๕ ประการ ย่อมไม่ควรเพื่อบรรลุสัมมาสมาธิ ธรรม ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ภิกษุในกรณีนี้ ๑) เป็นผู้ไม่อดทนต่อรูป ๒) เป็นผู้ไม่อดทนต่อเสียง ๓) เป็นผู้ไม่อดทนต่อกลิ่น ๔)... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตรพระนครสาวัตถี ครั้งนั้น เวลาเช้าพระผู้มีพระภาคทรงนุ่งแล้ว ทรงถือบาตรและจีวร เสด็จเข้าไปบิณฑบาตในพระนครสาวัตถี. ครั้นเสด็จกลับจากบิณฑบาต ภายหลังอาหารแล้ว ตรัสเรียกท่านพระอานนท์ว่า อานนท์... read more

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พระนางมัลลิกาเทวีเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ทรงถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ภันเต... read more

ภิกษุทั้งหลาย อุปาทานขันธ์1 ๕ เหล่านี้ ๕ อย่างอะไรบ้าง คือ ๑) อุปาทานขันธ์ คือ รูป ๒) อุปาทานขันธ์ คือ... read more

ภิกษุทั้งหลาย โทษของทุจริต ๕ ประการเหล่านี้ ๕ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) แม้ตนย่อมติเตียนตนเองได้ ๒) ผู้รู้ใคร่ครวญแล้วย่อมติเตียนได้ ๓) กิติศัพท์อันชั่วย่อมฟุ้งไป ๔) ย่อมเป็นผู้หลงกระทำกาละ ๕) ภายหลังจากการตาย เพราะกายแตกทำลาย... read more

ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกท่านพระอุทายีมาถามว่า อุทายี ฐานะที่ตั้งแห่งอนุสสติ1 มีเท่าไร. เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสถามอย่างนี้แล้ว ท่านพระอุทายีได้นิ่งอยู่. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามท่านพระอุทายีเป็นครั้งที่ ๒ ว่า อุทายี ฐานะที่ตั้งแห่งอนุสสติมีเท่าไร. เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสถามอย่างนี้แล้ว ท่านพระอุทายีก็ได้นิ่งอยู่. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสถามท่านพระอุทายีเป็นครั้งที่ ๓ ว่า อุทายี... read more

ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงปฏิปทาที่สัปปายะ (สะดวกสบาย) แก่การบรรลุนิพพาน แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว ภิกษุทั้งหลาย ก็ปฏิปทาที่สัปปายะแก่การบรรลุนิพพานนั้นเป็นอย่างไร. ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจักสำคัญความข้อนั้นว่าอย่างไร ตาเที่ยงหรือไม่เที่ยง. ไม่เที่ยง ภันเต. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง... read more

ภันเต ที่กล่าวกันว่า ภิกษุธรรมกถึก ภิกษุธรรมกถึก ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ ภิกษุจึงเป็นธรรมกถึก. ภิกษุ ถ้าภิกษุแสดงธรรมเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด เพื่อความดับไม่เหลือแห่งชราและมรณะ ควรจะกล่าวว่า... read more

ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมที่เป็นคู่กันแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง ก็อะไรเล่าชื่อว่าธรรมที่เป็นคู่กัน คือ ตากับรูป หูกับเสียง จมูกับกลิ่น ลิ้นกับรส กายกับโผฏฐัพพะ ใจกับธรรม ภิกษุทั้งหลาย นี้เรากล่าวว่าธรรมที่เป็นคู่กัน. ภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดจะกล่าวอย่างนี้ว่า ข้าพเจ้าจะยกเลิกธรรมที่เป็นคู่กันนั้น แล้วบัญญัติธรรมที่เป็นคู่กันอย่างอื่นแทน วาจาของผู้นั้นก็เป็นเพียงคำพูดเท่านั้น ครั้นถูกถามเข้าแล้ว ก็คงตอบไม่ได้... read more