อายตนะ ๖ เป็นทุกข์
ภิกษุทั้งหลาย ตาเป็นทุกข์ แม้เหตุปัจจัยที่ให้ตาเกิดขึ้น ก็เป็นทุกข์ ตาที่เกิดจากสิ่งที่เป็นทุกข์ จะเป็นสุขได้อย่างไร หูเป็นทุกข์ แม้เหตุปัจจัยที่ให้หูเกิดขึ้น ก็เป็นทุกข์ หูที่เกิดจากสิ่งที่เป็นทุกข์...
16พ.ย.
15พ.ย.
ผู้เป็นธรรมกถึก และผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม (๓)
ครั้งนั้น ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ … ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ภันเต ที่กล่าวกันว่า ภิกษุธรรมกถึก ภิกษุธรรมกถึก ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ...
15พ.ย.
ผู้เป็นธรรมกถึก และผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม (๒)
ผู้เป็นธรรมกถึก และผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม (๒.๑) เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ภิกษุรูปนั้นนั่งในที่สมควรแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ภันเต ที่กล่าวกันว่า ภิกษุธรรมกถึก ภิกษุธรรมกถึก ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ...
15พ.ย.
ผู้เป็นธรรมกถึก และผู้ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม (๑)
ภันเต ที่กล่าวกันว่า ภิกษุธรรมกถึก ภิกษุธรรมกถึก ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ ภิกษุจึงเป็นธรรมกถึก. ภิกษุ ถ้าภิกษุแสดงธรรมเพื่อความเบื่อหน่าย...
12พ.ย.
ตัณหาเป็นเหตุเกิดของการทะเลาะวิวาท และเป็นเหตุเกิดของอกุศลธรรม
… ก็คำนี้ว่า เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงมีตัณหา ดังนี้ เป็นคำที่เรากล่าวแล้ว อานนท์ เธอต้องทราบความข้อนี้ โดยปริยายดังต่อไปนี้ เหมือนกับเราได้กล่าวแล้วว่า...
11พ.ย.
สิ่งที่อาศัยกันเกิดขึ้น
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อมือทั้งหลายมีอยู่ การจับและการวางก็ปรากฏ เมื่อเท้าทั้งหลายมีอยู่ การก้าวไปและการถอยกลับก็ปรากฏ เมื่อข้อทั้งหลายมีอยู่ การงอเข้าและการเหยียดออกก็ปรากฏ เมื่อท้องมีอยู่ ความหิวและความกระหายก็ปรากฏ ภิกษุทั้งหลาย ฉันใดก็ฉันนั้น เมื่อตามีอยู่ สุขและทุกข์อันเป็นภายในย่อมเกิดขึ้น...
11พ.ย.
สิ่งใดไม่ใช่ของเรา เราจงละสิ่งนั้น (๑)
ภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละสิ่งนั้นเสีย สิ่งนั้นอันเธอทั้งหลายละได้แล้ว จักเป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความสุข ภิกษุทั้งหลาย อะไรเล่าไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย. ภิกษุทั้งหลาย ตาไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงละมันเสีย...
10พ.ย.
ปฏิจจสมุปบาท ปฏิจจสมุปปันนธรรม
พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ... พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงปฏิจจสมุปบาท และปฏิจจสมุปปันนธรรม แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟังธรรมนั้น...
08พ.ย.
วิญญาณเกิดขึ้นได้ เพราะอาศัยธรรม ๒ อย่าง
ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมที่เป็นคู่กันแก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง ก็อะไรเล่าชื่อว่าธรรมที่เป็นคู่กัน คือ ตากับรูป หูกับเสียง จมูกับกลิ่น ลิ้นกับรส กายกับโผฏฐัพพะ ใจกับธรรม ภิกษุทั้งหลาย นี้เรากล่าวว่าธรรมที่เป็นคู่กัน. ภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดจะกล่าวอย่างนี้ว่า ข้าพเจ้าจะยกเลิกธรรมที่เป็นคู่กันนั้น แล้วบัญญัติธรรมที่เป็นคู่กันอย่างอื่นแทน...
07พ.ย.
อุปมาการเปลี่ยนแปลงของต้นปาริฉัตตก เทียบกับการปฏิบัติของภิกษุ
ภิกษุทั้งหลาย สมัยใด ต้นปาริฉัตตก (ต้นปาริชาติ, ต้นปาริฉัตร) ของเทวดาชั้นดาวดึงส์มีใบเหลืองแล้ว สมัยนั้น เทวดาชั้นดาวดึงส์พากันดีใจว่า เวลานี้ต้นปาริฉัตตกมีใบเหลืองแล้ว ไม่นานนักก็จักผลัดใบใหม่. ภิกษุทั้งหลาย...