ธรรมะวันอุโบสถ (06/03/2025)

… ข้อที่เรากล่าวดังนี้ว่า สารีบุตร เรากล่าวรูปที่รู้ได้ด้วยตาไว้ ๒ อย่าง คือ ที่ควรเสพ และที่ไม่ควรเสพนั้น เราอาศัยอะไรกล่าวแล้ว.   สารีบุตร เมื่อเสพรูปที่รู้ได้ด้วยตาเช่นใด อกุศลธรรมย่อมเจริญยิ่ง... read more

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลอาศัยสัปบุรุษแล้ว พึงหวังได้อานิสงส์ ๔ ประการ อานิสงส์ ๔ ประการอะไรบ้าง คือ   ย่อมเจริญด้วยอริยศีล ย่อมเจริญด้วยอริยสมาธิ ย่อมเจริญด้วยอริยปัญญา ย่อมเจริญด้วยอริยวิมุตติ.   ภิกษุทั้งหลาย บุคคลอาศัยสัปบุรุษแล้ว พึงหวังได้อานิสงส์ ๔ ประการเหล่านี้แล.   -บาลี... read more

ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอปริหานิยธรรม ๖ ประการ แก่เธอทั้งหลาย   … ก็อปริหานิยธรรม ๖ ประการอะไรบ้าง คือ   ๑) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการทำงาน ๒) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการพูดคุย ๓) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการหลับ ๔)... read more

ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า นิพพานเป็นสิ่งที่ยอดยิ่ง ผู้ทำร้ายผู้อื่น ผู้เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะเลย.   การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม การทำจิตของตนให้ผ่องใส นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.   การไม่กล่าวร้าย การไม่ทำร้าย ความสำรวมในปาติโมกข์ ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะ การอยู่ในเสนาสนะที่สงัด การประกอบความเพียรในอธิจิต นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.”   -บาลี ที. มหา. 10/56/54. read more

ถ้าบุคคลแม้มีสุตะน้อย ไม่ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมติเตียนเขาทั้ง ๒ ส่วน คือ ทั้งโดยศีลและโดยสุตะ.   ถ้าบุคคลแม้มีสุตะน้อย ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมสรรเสริญเขาโดยศีล แต่สุตะของเขาไม่บริบูรณ์.   ถ้าบุคคลแม้มีสุตะมาก ไม่ตั้งมั่นแล้วในศีล บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมติเตียนเขาโดยศีล... read more

เทวดาชั้นดาวดึงส์ กล่าวถึงนรชนผู้เลี้ยงดูมารดาและบิดามีปกติประพฤติอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ในตระกูล.   เจรจาแต่คำอ่อนหวาน กล่าวแต่คำสมานมิตรสหาย ละคำพูดยุยงให้แตกกันประกอบในอุบายเพื่อกำจัดความตระหนี่ มีวาจาสัตย์ครอบงำความโกรธได้นั้นแหละว่า เป็นสัปบุรุษ.”   -บาลี สํ. สคาถ. 15/336/907. read more

พราหมณ์ ชีวิตของมนุษย์ทั้งหลายมีน้อย (ชีวิต) มีนิดหน่อย รวดเร็ว มีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก บุคคลพึงรู้ได้ด้วยปัญญา ควรกระทำกุศล ควรประพฤติพรหมจรรย์ เพราะสัตว์ที่เกิดมาแล้วจะไม่ตายไม่มี.   พราหมณ์ หยาดน้ำค้างบนยอดหญ้า... read more

บุคคลฆ่าความโกรธได้ย่อมนอนเป็นสุข  ฆ่าความโกรธได้ย่อมไม่เศร้าโศก.   พราหมณ์ พระอริยเจ้าทั้งหลายย่อมสรรเสริญการฆ่าความโกรธ อันมีรากเป็นพิษ มียอดที่หวาน  เพราะว่าบุคคลฆ่าความโกรธนั้นได้แล้ว จึงไม่เศร้าโศก.”   -บาลี สคาถ. สํ. 15/236/629.   read more

… ภิกษุทั้งหลาย ในกาลใด พวกเธอทั้งหลาย จักเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายอยู่ ในกาลนั้น มารผู้ใจบาป จักไม่ได้ช่องแม้จากพวกเธอทั้งหลาย และจักต้องหลีกไปเอง … เต่า หดอวัยวะไว้ในกระดอง ฉันใด ภิกษุ... read more

ภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนเรือเดินสมุทรที่ผูกด้วยเครื่องผูก คือ หวาย แช่อยู่ในน้ำตลอด ๖ เดือน ถึงฤดูหนาวเขายก (เรือนั้น) ขึ้นบก เครื่องผูกถูกต้องลมและแดดแล้ว อันฝนตกรดแล้ว... read more