ธรรมะวันอุโบสถ (18/07/2025)

ภิกษุทั้งหลาย ถ้าโจรผู้คอยหาช่องพึงเลื่อยอวัยวะน้อยใหญ่ของใคร ด้วยเลื่อยมีด้ามสองข้าง ผู้ใดมีใจประทุษร้ายในโจรนั้น ผู้นั้นชื่อว่าไม่ทำตามคำสอนของเรา เพราะเหตุที่มีใจประทุษร้ายต่อโจรนั้น    ภิกษุทั้งหลาย ในกรณีนั้น เธอพึงทำการศึกษาอย่างนี้ว่า   จิตของเราจักไม่แปรปรวน เราจักไม่กล่าววาจาอันเป็นบาป เราจักเป็นผู้มีจิตเอ็นดูเกื้อกูล มีจิตประกอบด้วยเมตตา ไม่มีโทสะในภายในอยู่... read more

ภิกษุทั้งหลาย ก็สมาธิภาวนาอันบุคคลเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อความสิ้นอาสวะ เป็นอย่างไร.   ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในกรณีนี้ มีปกติพิจารณาเห็นความเกิดขึ้นและความเสื่อมไปในอุปาทานขันธ์ ๕ อยู่ว่า   รูปเป็นอย่างนี้ ความเกิดขึ้นแห่งรูปเป็นอย่างนี้ ความดับแห่งรูปเป็นอย่างนี้ เวทนาเป็นอย่างนี้ ความเกิดขึ้นแห่งเวทนาเป็นอย่างนี้... read more

ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย จงเจริญสมาธิเถิด ภิกษุผู้มีจิตตั้งมั่นแล้ว ย่อมรู้ได้ตามความเป็นจริง    ก็ภิกษุย่อมรู้อะไรได้ตามความเป็นจริง คือ ย่อมรู้ได้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา …   ภิกษุทั้งหลาย... read more

คนจะแย่งชิง (ผู้อื่น) ได้ ก็ชั่วขณะที่การแย่งชิงนั้นจะพอเป็นไปได้ แต่เมื่อใด ผู้อื่นมาแย่งชิงบ้าง เมื่อนั้น ผู้ที่แย่งชิงนั้น ย่อมถูกเขาแย่งชิงกลับคืน.   หากว่าบาปยังไม่ให้ผลเพียงใด คนพาลย่อมสำคัญบาป ว่าเป็นของดีเพียงนั้น แต่เมื่อใดบาปให้ผล เมื่อนั้น คนพาลย่อมประสบความทุกข์.   ผู้ฆ่าย่อมได้รับการฆ่าตอบ... read more

... ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกาใด ประพฤติธรรมสมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบยิ่ง ปฏิบัติตามธรรมอยู่ ผู้นั้นชื่อว่า ย่อมสักการะเคารพนับถือบูชาตถาคต ด้วยการบูชาอันสูงสุด   ... เพราะฉะนั้นเธอพึงกำหนดใจว่า... read more

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลเมื่อรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งตา โดยความเป็นของไม่เที่ยง ย่อมละสังโยชน์ได้ บุคคลเมื่อรู้อยู่เห็นอยู่ซึ่งรูปทั้งหลาย … ซึ่งจักษุวิญญาณ … ซึ่งจักษุสัมผัส … ซึ่งสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนา... read more

… ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติสมาธินี้แล เป็นธรรมอันเอก ซึ่งเมื่อบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ย่อมทำสติปัฏฐานทั้ง ๔ ให้บริบูรณ์ สติปัฏฐานทั้ง ๔ อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว... read more

ภิกษุทั้งหลาย อายุของมนุษย์ทั้งหลายนี้มีน้อยนัก (ที่สุด) ย่อมจะต้องไปสู่สัมปรายภพ   (ดังนั้น) ควรทำกุศล ควรประพฤติพรหมจรรย์ เพราะสัตว์ผู้เกิดมาแล้วจะไม่ตาย ไม่มี.   ภิกษุทั้งหลาย คนที่มีชีวิตอยู่ได้นาน ก็อยู่ได้เพียง ๑๐๐... read more

ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย จงเป็นผู้พิจารณาเห็นความไม่งามในกายอยู่เถิด จงมีอานาปานสติอันเข้าไปตั้งไว้ดีแล้วเฉพาะหน้าในภายใน จงพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในสังขารทั้งปวงอยู่เถิด. ภิกษุทั้งหลาย เมื่อเธอทั้งหลายพิจารณาเห็นความไม่งามในกายอยู่ ย่อมละราคานุสัยในธาตุที่สวยงามได้  เมื่อเธอทั้งหลายมีอานาปานสติอันเข้าไปตั้งไว้ดีแล้วเฉพาะหน้าในภายใน ความนอนตามของวิตกทั้งหลายในภายนอก อันเป็นฝักฝ่ายแห่งความคับแค้นย่อมไม่มี  เมื่อเธอทั้งหลายพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในสังขารทั้งปวงอยู่ ย่อมละอวิชชาได้ วิชชาย่อมเกิดขึ้น. -บาลี อิติวุ. ขุ. 25/292/264.  read more

ผู้ชนะย่อมก่อเวร ผู้พ่ายแพ้ย่อมนอนเป็นทุกข์ ผู้ละความชนะและความพ่ายแพ้ได้แล้ว ย่อมมีใจสงบ จึงนอนเป็นสุข."   -บาลี สํ. สคาถ, 15/122/371. read more