ธรรมะวันอุโบสถ (25/06/2025)

ภูเขาที่เป็นทองคำแท้ทั้งลูก ใหญ่เป็นสองเท่า ก็ยังไม่ถึงความจุใจสำหรับบุคคลคนหนึ่ง บุคคลทราบดังนี้แล้ว พึงประพฤติสงบ. ผู้ใดได้เห็นทุกข์ ซึ่งมีกามเป็นต้นเหตุแล้ว เหตุใดผู้นั้นยังจะน้อมใจไปในกามอีกเล่า.   บุคคลทราบอุปธิว่าเป็นเครื่องติดข้องในโลกแล้ว พึงศึกษาเพื่อกำจัดอุปธินั้นเสีย.”   -บาลี สํ. ขนฺธ. 15/170/476. read more

ชีวิตนี้มีช่วงอายุสั้น ถูกนำพาไปเรื่อยๆ เมื่อบุคคลถูกความชรานำพาไปแล้ว ย่อมไม่มีใครช่วยต้านทานได้.   บุคคลเมื่อเห็นภัยเช่นนี้ในความตายอยู่ พึงละอามิสในโลกเสีย มุ่งสู่สันติ (ความสงบ) เถิด.”   -บาลี สํ. สคาถ. 15/3/8. read more

เมื่ออินทรีย์ทั้ง ๕ ตื่นอยู่ นิวรณ์ทั้ง ๕ ชื่อว่าหลับอยู่ เมื่อนิวรณ์ทั้ง ๕ หลับอยู่ อินทรีย์ทั้ง ๕... read more

… ภิกษุทั้งหลาย ได้ยินว่า ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระนามว่าวิปัสสี ทรงแสดงปาติโมกข์ในที่ประชุมสงฆ์ ดังนี้ “ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง... read more

ผู้ใดประทุษร้ายต่อบุคคลผู้ไม่ประทุษร้าย ซึ่งเป็นบุรุษผู้บริสุทธิ์ ไม่มีกิเลสเป็นเครื่องยั่วยวน.   บาปย่อมกลับคืนสู่บุคคลนั้น ซึ่งเป็นคนพาลโดยแท้.   เปรียบเหมือนผงธุลีอันละเอียด ที่บุคคลซัดไปทวนลม (ย่อมปลิวกลับมา) ดังนี้."   -บาลี สคาถ. สํ. 15/241/639. read more

พราหมณ์ บุคคลผู้มีราคะแล้ว ถูกราคะครอบงำแล้ว มีจิตถูกราคะกลุ้มรุมแล้ว ย่อมคิดเพื่อเบียดเบียนตนเองบ้าง ย่อมคิดเพื่อเบียดเบียนผู้อื่นบ้าง ย่อมคิดเพื่อเบียดเบียนทั้งสองฝ่ายบ้าง และย่อมได้รับทุกขโทมนัสที่เป็นไปทางจิตบ้าง เมื่อละราคะได้แล้ว เขาย่อมไม่คิดเพื่อจะเบียดเบียนตนเอง ย่อมไม่คิดเพื่อจะเบียดเบียนผู้อื่น ย่อมไม่คิดเพื่อจะเบียดเบียนทั้งสองฝ่าย และย่อมไม่ได้รับทุกขโทมนัสที่เป็นไปทางจิตด้วย พราหมณ์... read more

พวกคนพาลผู้ด้อยปัญญา ย่อมประกอบเนืองๆ ซึ่งความประมาท ส่วนผู้มีปัญญาย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ เหมือนบุคคลรักษาทรัพย์อันประเสริฐไว้.   ท่านทั้งหลายอย่าประกอบเนืองๆ ซึ่งความประมาท อย่าประกอบเนืองๆ ซึ่งความเชยชิดด้วยอำนาจความยินดีในกาม เพราะว่าคนที่ไม่ประมาทแล้วเพ่งพินิจอยู่ ย่อมบรรลุถึงบรมสุขได้.”   -บาลี สํ. สคาถ.... read more

ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า นิพพานเป็นสิ่งที่ยอดยิ่ง ผู้ทำร้ายผู้อื่น ผู้เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะเลย.   การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม การทำจิตของตนให้ผ่องใส นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.   การไม่กล่าวร้าย การไม่ทำร้าย ความสำรวมในปาติโมกข์ ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะ การอยู่ในเสนาสนะที่สงัด การประกอบความเพียรในอธิจิต นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.”   -บาลี ที. มหา. 10/56/54. read more

ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการเหล่านี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อม แก่ภิกษุผู้ได้สมยวิมุตติ ธรรม ๕ ประการอะไรบ้าง คือ   ๑) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการทำงาน   ๒) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการพูดคุย   ๓)... read more

ภิกษุทั้งหลาย พราหมณ์และคหบดีทั้งหลาย ผู้บำรุงเธอทั้งหลายด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ชื่อว่าเป็นผู้มีอุปการะมากแก่เธอทั้งหลาย.   ภิกษุทั้งหลาย ข้อที่เธอทั้งหลายแสดงธรรมอันงามในเบื้องต้น งามในท่ามกลาง งามในที่สุด ประกาศพรหมจรรย์พร้อมทั้งอรรถ พร้อมทั้งพยัญชนะ... read more