ธรรมะวันอุโบสถ (23/08/2025)

ภิกษุทั้งหลาย ผัสสายตนะ ๖ ประการเหล่านี้ ที่บุคคลไม่ฝึกฝน ไม่คุ้มครอง ไม่รักษา ไม่สำรวมแล้ว ย่อมนำทุกข์หนักมาให้ ผัสสายตนะ ๖ ประการอะไรบ้าง คือ   ผัสสายตนะ... read more

… มหาราช ชนเหล่าใด ย่อมประพฤติทุจริตด้วยกาย ประพฤติทุจริตด้วยวาจา ประพฤติทุจริตด้วยใจ ชนเหล่านั้นชื่อว่าไม่รักตนเอง ถึงแม้พวกเขาจะกล่าวอยู่อย่างนี้ว่าเรารักตนเอง แม้เป็นเช่นนั้น ชนเหล่านั้นก็ชื่อว่าไม่รักตนเอง.   มหาราช ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะว่า... read more

ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการเหล่านี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อม แก่ภิกษุผู้ได้สมยวิมุตติ ธรรม ๕ ประการอะไรบ้าง คือ   ๑) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการทำงาน   ๒) ความเป็นผู้ไม่ยินดีในการพูดคุย   ๓)... read more

ภิกษุทั้งหลาย พรหมจรรย์นี้ ไม่ใช่มีลาภสักการะและเสียงเยินยอเป็นอานิสงส์ พรหมจรรย์นี้ ไม่ใช่มีความถึงพร้อมด้วยศีลเป็นอานิสงส์ พรหมจรรย์นี้ ไม่ใช่มีความถึงพร้อมด้วยสมาธิเป็นอานิสงส์ พรหมจรรย์นี้ไม่ใช่มีความถึงพร้อมด้วยญาณทัสสนะเป็นอานิสงส์. ภิกษุทั้งหลาย ก็เจโตวิมุตติที่ไม่กำเริบอันใดมีอยู่ พรหมจรรย์นี้มีเจโตวิมุตตินั่นแหละเป็นประโยชน์ที่มุ่งหมาย มีเจโตวิมุตตินั่นแหละเป็นแก่นสาร มีเจโตวิมุตินั่นแหละเป็นผลสุดท้ายของพรหมจรรย์. - บาลี มู. ม. 12/373/352. read more

พราหมณ์ผู้ดับสนิทแล้ว (ปรินิพฺพุโต) ไม่ติดอยู่ในกามทั้งหลาย เป็นผู้เย็น ปราศจากอุปธิ ย่อมอยู่เป็นสุข.   ผู้ที่ตัดตัณหาได้หมดแล้ว กำจัดความกระวนกระวายในใจเสียได้ เป็นผู้สงบ บรรลุถึงความสงบทางใจ ย่อมอยู่เป็นสุข.   -บาลี สํ. สคาถ. 15/312/831. read more

… กายคตาสติ อันผู้ใดผู้หนึ่งเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว กุศลธรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็นไปในส่วนวิชชา ย่อมหยั่งลงในภายในของผู้นั้น    เปรียบเหมือนมหาสมุทร อันผู้ใดผู้หนึ่งถูกต้องด้วยใจแล้ว แม่น้ำน้อยสายใดสายหนึ่ง ซึ่งไหลไปสู่สมุทร ย่อมหยั่งลงในภายในของผู้นั้นฉะนั้น …” read more

ความเศร้าโศกก็ดี ความร่ำไรรำพันก็ดี ความทุกข์ก็ดี มากมายหลายอย่างเหล่านี้ มีอยู่ในโลก เพราะอาศัยสิ่งอันเป็นที่รัก   เมื่อไม่มีสิ่งอันเป็นที่รัก ความเศร้าโศก ความร่ำไรรำพัน และความทุกข์เหล่านี้ ย่อมไม่มี   เพราะเหตุนั้นแล ผู้ใดไม่มีสิ่งอันเป็นที่รักในโลกไหนๆ ผู้นั้นจึงเป็นผู้มีความสุข... read more

ธรรม ๖ ประการเหล่านี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่ภิกษุ ธรรม ๖ ประการอะไรบ้าง คือ ๑) ความเป็นผู้เคารพในศาสดา ๒) ความเป็นผู้เคารพในธรรม ๓) ความเป็นผู้เคารพในสงฆ์ ๔) ความเป็นผู้เคารพในสิกขา ๕)... read more

… ภิกษุทั้งหลาย ได้ยินว่า ณ ที่นั้น พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระนามว่าวิปัสสี ทรงแสดงปาติโมกข์ในที่ประชุมสงฆ์ ดังนี้ “ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง... read more

ขึ้นชื่อว่าความลับไม่มีในโลก สำหรับผู้ทำไว้ แน่ะบุรุษ จริงหรือเท็จ ตัวของท่านเองย่อมจะรู้ แน่ะผู้เจริญ ท่านสามารถที่จะทำความดีได้หนอ แต่ท่านกลับดูหมิ่นตนเองเสีย และยังปกปิดความชั่วซึ่งมีอยู่ในตน. เทวดาและตถาคตย่อมมองเห็นท่าน ผู้ซึ่งเป็นคนพาล ประพฤติไม่สม่ำเสมอ. เพราะฉะนั้นแหละ คนที่มีตนเป็นใหญ่ ควรมีสติเที่ยวไป คนที่มีโลกเป็นใหญ่ ควรมีปัญญาและเพ่งพินิจ ส่วนคนที่มีธรรมเป็นใหญ่ ควรประพฤติธรรมสมควรแก่ธรรม. มุนีผู้มีความบากบั่นอย่างจริงจัง ย่อมจะไม่เสื่อม อนึ่ง... read more