ธรรมะวันอุโบสถ (20/04/2025)

พระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งพระอาทิตย์ ได้แสดงแล้วว่ารูปอุปมาด้วยกลุ่มฟองน้ำ เวทนาอุปมาด้วยฟองอากาศสัญญาอุปมาด้วยพยับแดด สังขารอุปมาด้วยต้นกล้วยและวิญญาณอุปมาด้วยมายากล.   ภิกษุย่อมเพ่งพิจารณาเห็นขันธ์ ๕ นั้น โดยแยบคาย ด้วยประการใดๆขันธ์ ๕ นั้น ย่อมปรากฏเป็นของว่าง เป็นของเปล่า... read more

มหานามะ กุลบุตรในกรณีนี้ ย่อมสักการะ เคารพ นับถือ บูชา มารดาและบิดา ด้วยโภคทรัพย์ที่ตนหามาได้จากความขยันหมั่นเพียร สะสมขึ้นด้วยกำลังแขน มีตัวชุ่มด้วยเหงื่อ เป็นโภคทรัพย์ที่ประกอบด้วยธรรม ได้มาโดยธรรม   มารดาและบิดาผู้ได้รับการสักการะ... read more

ชีวกะ ผู้ใด ทำการฆ่าสัตว์เจาะจงถวายตถาคตหรือสาวกของตถาคต ผู้นั้นย่อมประสบกับสิ่งที่ไม่ใช่บุญเป็นอันมาก ด้วยเหตุ ๕ ประการ คือ ข้อที่บุคคลนั้น กล่าวอย่างนี้ว่า ท่านจงไปนำสัตว์ชื่อนั้นมา ดังนี้ ชื่อว่าย่อมประสบกับสิ่งที่ไม่ใช่บุญเป็นอันมาก ด้วยเหตุประการที่... read more

ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ย่อมเป็นธรรมที่เหมาะสมแก่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา คือ พึงเป็นผู้พิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในรูปอยู่ … เห็นความไม่เที่ยงในเวทนาอยู่ … เห็นความไม่เที่ยงในสัญญาอยู่ … เห็นความไม่เที่ยงในสังขารอยู่ … เห็นความไม่เที่ยงในวิญญาณอยู่.   ผู้ใดมากด้วยการพิจารณาเห็นความไม่เที่ยงในรูปอยู่... read more

ภิกษุทั้งหลาย พระอรหันตสัมมาสัมพุทธะทั้งหลายเหล่าใด ได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริงไปแล้ว ในกาลอันเป็นอดีต ท่านเหล่านั้นทั้งหมด ได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริง ซึ่งอริยสัจ ๔ ประการ.   ภิกษุทั้งหลาย พระอรหันตสัมมาสัมพุทธะทั้งหลายเหล่าใด จักได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริง ในกาลอันเป็นอนาคต ท่านเหล่านั้นทั้งหมด ก็จักได้ตรัสรู้ตามความเป็นจริง... read more

ขันติ คือ ความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า นิพพานเป็นสิ่งที่ยอดยิ่ง ผู้ทำร้ายผู้อื่น ผู้เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะเลย.   การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม การทำจิตของตนให้ผ่องใส นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.   การไม่กล่าวร้าย การไม่ทำร้าย ความสำรวมในปาติโมกข์ ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะ การอยู่ในเสนาสนะที่สงัด การประกอบความเพียรในอธิจิต นี้เป็นคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย.”   -บาลี ที. มหา. 10/56/54. read more

ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้เป็น อริยสัจคือทุกข์ นั่นคือ ความเกิดก็เป็นทุกข์ ความแก่ก็เป็นทุกข์ ความเจ็บไข้ก็เป็นทุกข์ ความตายก็เป็นทุกข์ ความประสบกับสิ่งไม่เป็นที่รักก็เป็นทุกข์ ความพลัดพรากจากสิ่งเป็นที่รักก็เป็นทุกข์ ปรารถนาสิ่งใดแล้วไม่ได้สิ่งนั้นก็เป็นทุกข์ กล่าวโดยย่อ อุปาทานขันธ์ทั้ง ๕ เป็นทุกข์  ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้เป็น อริยสัจคือเหตุให้เกิดทุกข์ นั่นคือ ตัณหาอันทำให้เกิดอีก... read more

คหบดี เปรียบเหมือน เมื่อเรือนมุงไว้อย่างดี ยอดหลังคาก็เป็นอันได้รับการรักษา กลอนหลังคาก็เป็นอันได้รับการรักษา ฝาเรือนก็เป็นอันได้รับการรักษา อกไก่ก็ไม่เปียกชื้น กลอนหลังคาก็ไม่เปียกชื้น ฝาเรือนก็ไม่เปียกชื้น อกไก่ก็ไม่ผุเปื่อย กลอนหลังคาก็ไม่ผุเปื่อย ฝาเรือนก็ไม่ผุเปื่อย.   คหบดี ฉันใดก็ฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อจิตได้รับการรักษา กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม ก็เป็นอันว่าได้รับการรักษา เมื่อกายกรรม วจีกรรม มโนกรรมได้รับการรักษา กายกรรม วจีกรรม... read more

... ชนเหล่าใดประพฤติทุจริตด้วยกาย ประพฤติทุจริตด้วยวาจา ประพฤติทุจริตด้วยใจ ชนเหล่านั้นชื่อว่าไม่รักตน ถึงแม้พวกเขาจะกล่าวอยู่อย่างนี้ว่าเรารักตน แม้เป็นเช่นนั้น ชนเหล่านั้นก็ชื่อว่าไม่รักตน ข้อนั้นเพราะเหตุอะไร เพราะเหตุว่า ชนผู้ที่ไม่รักใคร่กัน ย่อมทำความเสียหาย ให้แก่ผู้ที่ไม่รักใคร่กันได้โดยประการใด... read more

ประโยชน์แม้เล็กน้อยอันใครๆ ในโลกนี้ ย่อมไม่ได้จากความเศร้าโศก หรือจากความคร่ำครวญ พวกไม่ใช่มิตรทราบว่าเขาเศร้าโศก เป็นทุกข์ ย่อมดีใจ.   ก็คราวใด บัณฑิตผู้พิจารณาทราบชัดเนื้อความ ถึงความไม่หวั่นไหวในอันตรายทั้งหมด คราวนั้น พวกไม่ใช่มิตรเห็นหน้าอันไม่ผิดปกติของบัณฑิตนั้น (และ) ยังยิ้มแย้มตามเคย ย่อมเป็นทุกข์เสียเอง.   บุคคลจะได้ประโยชน์ในที่ใดๆ ด้วยประการใดๆ คือ ด้วยการสรรเสริญ... read more