ธรรมะในสวนหลังบ้าน
ภิกษุทั้งหลาย ฉันทราคะในเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักษุสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะโสตสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะฆานสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะชิวหาสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะกายสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต. ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด...
ภิกษุทั้งหลาย ฉันทราคะในจักษุสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในโสตสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในฆานสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในชิวหาสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในกายสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในมโนสัมผัส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต. ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด...
ภิกษุทั้งหลาย ฉันทราคะในจักษุวิญญาณ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในโสตวิญญาณ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในฆานวิญญาณ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในชิวหาวิญญาณ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในกายวิญญาณ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในมโนวิญญาณ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต. ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด...
ภิกษุทั้งหลาย ฉันทราคะในรูป นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในเสียง นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในกลิ่น นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในรส นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในโผฏฐัพพะ นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในธรรม นี้เป็นอุปกิเลสแห่ง. ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด...
ภิกษุทั้งหลาย ฉันทราคะในตา นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต1 ฉันทราคะ2ในหู นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในจมูก นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในลิ้น นี้เป็นอุปกิเลสแห่งจิต ฉันทราคะในกาย...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่จาลิกบรรพต เขตเมืองจาลิกา สมัยนั้น ท่านพระเมฆิยะเป็นภิกษุอุปัฏฐากพระผู้มีพระภาค ครั้งนั้น ท่านพระเมฆิยะเข้าไปหาพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ อภิวาทแล้วยืนอยู่ในที่สมควร ครั้นแล้ว ได้ทูลพระผู้มีพระภาคว่า. ภันเต ข้าพระองค์ปรารถนาจะเข้าไปบิณฑบาตในชันตุคาม. พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เมฆิยะ...
เรื่องเกิดขึ้นที่นครสาวัตถี พระเจ้าปเสนทิโกศลประทับนั่งในที่สมควรแล้ว ได้กล่าวกับพระผู้มีพระภาคว่า. ภันเต เมื่อข้าพระองค์อยู่ในที่หลีกเร้น ได้เกิดความคิดขึ้นมาว่า ธรรมที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ดีแล้วนั่นเอง เป็นธรรมสำหรับผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีพวกพ้องดี ไม่ใช่สำหรับผู้มีมิตรเลว...
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่นิโครธาราม เขตรนครกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ ครั้งนั้น เจ้าศากยะนามว่า นันทิยะ ได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคยังที่ประทับ อภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้ว นั่งในที่สมควร...
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุประกอบเนืองๆ ในการเจริญภาวนาอยู่ แม้จะไม่มีความปรารถนาอย่างนี้ว่า โอหนอ ขอจิตของเราจงหลุดพ้นจากอาสวะ เพราะไม่มีอุปาทานเถิด ดังนี้ โดยที่แท้ จิตของภิกษุนั้น...
ภิกษุทั้งหลาย ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากรูปธาตุ ก็เป็นจิตที่หลุดพ้นแล้วจากอาสวะทั้งหลายเพราะไม่มีอุปาทาน. ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากเวทนาธาตุ … ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากสัญญาธาตุ … ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากสังขารธาตุ … ถ้าจิตของภิกษุคลายกำหนัดจากวิญญาณธาตุ ก็เป็นจิตที่หลุดพ้นแล้วจากอาสวะทั้งหลายเพราะไม่มีอุปาทาน. เพราะจิตหลุดพ้นแล้ว จิตจึงดำรงอยู่ เพราะดำรงอยู่ จึงยินดีพร้อม เพราะยินดีพร้อม...
